Reklama
Reklama

blog_1_600x150


Rozwód a separacja


Decydując się na rozwód, przychodzimy do radcy prawnego i na pytanie dotyczące powodu, jaki skłonił nas do wniesienia pozwu o rozwód odpowiadamy, że małżeństwo już nie istnieje i że jesteśmy w separacji. Czy separacja została orzeczona przez sąd? Nie? Czy na pewno wiemy czym jest separacja? Czy małżonkowie, którzy nie mieszkają razem są w separacji? Czym się różni separacja od rozwodu?
Separacja jest instytucją dość młodą i uregulowaną w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Pomyślana została przez ustawodawcę, jako instytucja alternatywna do rozwodu a jako taka jest rozwodowi bardzo bliska. Zdarza się tak, że małżonkowie którzy faktycznie nie żyją ze sobą, z różnych powodów (religijnych czy obawy przed opinią publiczną) nie chcą zdecydować się na rozwód a jednocześnie wiedzą, że konsekwencje bycia w związku małżeńskim, takie jak np. wspólność majątkowa nie są dla nich korzystne w sytuacji, gdy nie tworzą już rodziny, bo na przykład jeden z małżonków nadużywa alkoholu i zadłuża się u znajomych i w instytucjach parabankowych.
W zamyśle ustawodawcy separacja miała być również instytucją, która pozwoli małżonkom na powrót do siebie po upływie jakiegoś okresu, w myśl zasady “czas leczy rany” . Oczywiście możemy zadać sobie pytanie czy taka rozłąka nie utrwala rozpadu małżeństwa? Czy nie pozwala ona przyzwyczaić się do nowej sytuacji życia osobno?
Z drugiej strony, nawet jeśli tak jest, to może należy uznać, że późniejszy rozwód jest lepiej przemyślany i niejako poprzedzony pewnym okresem przygotowawczym do innego życia po rozwodzie.
Art. 611Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (zwany dalej KRiO) stanowi że jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację. Natomiast art. 56. § 1 KRiO przyznaje możliwość żądania rozwodu przez każdego z małżonków, jeżeli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.
Na pierwszy rzut oka różnica w cytowanych przypisach jest bardzo mała, bo wyznacza ją słowo “trwały”. Oznacza to, że rozwód orzeczony będzie wówczas, gdy nie ma już szans na uratowanie małżeństwa, bo rozkład pożycia jest zarówno zupełny jak i trwały. Separacja nie wyklucza więc podjęcia przez małżonków dalszego wspólnego pożycia i zniesienia przez sąd separacji, na zgodny wniosek stron, po przeprowadzenie rozprawy w trybie nieprocesowym, co skutkuje ustaniem separacji i wszystkich jej konsekwencji tak, jakby nigdy nie została ona nigdy orzeczona.
Wskazać należy, że inaczej niż przy rozwodzie, separacji żądać może również małżonek wyłącznie winny zupełnego rozkładu pożycia i nie są tu wymagane dodatkowe okoliczności, jak na przykład zgoda drugiego małżonka.
Celem obydwu instytucji jest uchylenie wspólności majątkowej łączącej małżonków.

Zgodnie z Art. 614 KRiO orzeczenie separacji ma skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd rozstrzygnie więc nie tylko o separacji ale również o całości spraw związanych z rodziną, które wyszczególnione są w art. 58 KRiO czyli np. o władzy rodzicielskiej czy też o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania. Najważniejsze skutki orzeczenia separacji są takie same jak orzeczenia rozwodu i są nimi między innymi:
– powstanie między małżonkami przymusowej rozdzielności majątkowej, co daje podstawę do podziału majątku wspólnego oraz uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika,
– obowiązek alimentacyjny małżonka, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, nie wygasa po upływie 5 lat od orzeczenia separacji,
– nie stosuje się również przepisów o dziedziczeniu ustawowym między małżonkami i przepisów o zachowku,
– separowany małżonek ulega wyłączeniu z kręgu osób, które mogą pełnić rolę świadka przy sporządzeniu testamentu (art. 957 Kodeksu Cywilnego)
– ustaje współdziałanie dla dobra rodziny, chyba ze małżonkowie mają wspólne dzieci,
– ustaje obowiązek wspólnego pożycia, co w efekcie nie może stanowić argumentu do orzeczenia winy w ewentualnym procesie o rozwód,
– wyłączeniu ulega domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki,
Orzeczenie separacji nie powoduje jednak ustania obowiązku wzajemnej pomocy, niemniej jednak zakres tej pomocy ograniczony jest zasadami współżycia społecznego.

Orzeczenie separacji wywiera również inne skutki, które utożsamiają separację z trwającym małżeństwem. Jako najważniejsze z nich wskazać należy po pierwsze taki, że małżonek pozostający w separacji, nie może zawrzeć małżeństwa i nie może też powrócić do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego a takie uprawnienia miałby w przypadku orzeczenia rozwodu. Jest też zobowiązany dochować wierności, co w sytuacji wyłączenia domniemania pochodzenia dziecka od męża matki jest dość mocno dyskutowane ale z uwagi na założenie, że separacja nie jest rozwodem pozostaje uzasadnione.

Jeżeli małżonkowie zdecydują się powrócić do wspólnego pożycia, wówczas sąd który orzekał separację, na zgodny wniosek małżonków, znosi ja po przeprowadzeniu rozprawy w trybie postępowania nieprocesowego. Uwzględnienie przez sąd takiego wniosku rodzi takie skutki, jakby nigdy wcześniej nie orzeczono separacji. Sąd z urzędu rozstrzygnie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz orzeknie o utrzymaniu rozdzielności majątkowej, jeśli małżonkowie zgodnie złożą taki wniosek.

Aneta Gośniowska

Kancelaria Radcy Prawnego

www: http://mgkancelaria.16mb.com

e-mail: a.gosniowska@przykladowyemail.pl

Reklama
Reklama