Reklama

blog_1_600x150


Spadek a odpowiedzialność za długi spadkowe. Nadchodzą zmiany.



Otrzymując spadek doświadczamy przykrych chwil związanych z utratą bliskiej osoby i zrozumiałym jest, że w takiej sytuacji, ostatnim o czym myślimy jest natychmiastowe porządkowanie spraw związanych z samym spadkiem. Często nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że otrzymując spadek, staliśmy się właścicielami nie tylko majątku, ale niejednokrotnie również długów, które mogą ten majątek przewyższać. Wszak nie zawsze wiemy, czy zmarły członek rodziny, nie był na przykład dłużnikiem banków czy innych instytucji finansowych.

W świetle obecnie obowiązujących przepisów, bardzo istotne jest posiadanie przez spadkobiercę wiedzy w temacie konieczności złożenia oświadczenia w kwestii przyjęcia lub odrzucenia spadku. Brak takiej wiedzy lub zlekceważenie konieczności podjęcia pewnej aktywności po powzięciu informacji o nabyciu spadku, często związanej z obawą przed wizytą w sądzie lub u notariusza, może mieć dla spadkobiercy poważne konsekwencje finansowe.

 

Art. 925 k.c. stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia tegoż spadku czyli nabycie praw i obowiązków następuje w momencie śmierci spadkodawcy. Dzieje się tak z mocy samego prawa więc nabycie nie wymaga ani wiedzy ani woli osoby uprawnionej.  Niemniej jednak, w momencie śmierci spadkodawcy, nabycie spadku ma charakter niejako tymczasowy gdyż spadkobierca może przecież spadek odrzucić, kiedy to potraktowany będzie tak, jakby otwarcia spadku nie dożył.

Nabycie spadku staje się więc ostateczne  z chwilą złożenia oświadczenia o jego przyjęciu, które może być złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania lub zaistnienia okoliczności, które pozwalają na przyjęcie, że spadkobierca oświadczenie takie złożył- chodzi tu o sytuację, kiedy w ww. terminie, spadkobierca nie złożył żadnego oświadczenia.

Oświadczenie takie należy złożyć bądź w sądzie bądź u notariusza.

 

Czyli w kwestii odpowiedzialności za długi spadkowe, spadkobierca może złożyć następujące oświadczenia:

– odrzucić spadek- wówczas nie odpowiada on za długi spadkowe gdyż traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku,

– przyjąć spadek wprost (proste przyjęcie spadku) wówczas odpowiada on za długi spadkowe bez ograniczeń, tj. zarówno z majątku spadku, jak i swojego majątku odrębnego; takie same konsekwencje ponosi za sobą nie złożenie oświadczenia w temacie spadku w terminie sześciu miesięcy,

– przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza- wówczas odpowiada on za długi spadkowe tylko do wartości czynnej spadku ustalonej w inwentarzu

 

Pamiętać należy, że do czasu złożenia oświadczenia co do spadku lub upływu sześciomiesięcznego terminu do złożenia takiego oświadczenia, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Ewentualna egzekucja długu przez wierzycieli spadku jest możliwa tylko z masy majątkowej będącej spadkiem. Do czasu złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku, spadkobierca posiada niejako dwa odrębne majątki: osobisty i spadkowy. Majątki te łączą się po złożeniu oświadczenia o przyjęciu spadku.

 

Jeśli więc mamy wiedzę, że długi spadkodawcy znacznie przewyższają pozostawiony przez niego majątek- najlepiej jest spadek odrzucić gdyż jego przyjęcie będzie się wiązało również z wzięciem odpowiedzialności za długi spadkowe. Pamiętajmy oczywiście o tym, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów, milczenie spadkobiercy będącego osoba fizyczną, przez okres sześciu miesięcy od chwili kiedy dowiedział się on o tytule swojego powołania- pociąga za sobą skutki prostego przyjęcia spadku. Takie przyjęcie oznacza brak ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe i umożliwia egzekucję z całego majątku spadkobiercy.

Rozwiązanie takie ustawodawca przewidział tylko dla osób fizycznych, które posiadają pełną zdolność do czynności prawnych i co do których nie istnieje podstawa do ich całkowitego ubezwłasnowolnienia. Bierność osób prawnych w temacie przyjęcia lub odrzucenia spadku prowadzi do przyjęcia przez nich spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

 

6- go lutego 2015 roku Sejm głosował nad przyjęciem zmiany do kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie ograniczenia osobistej odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe w przypadku niezłożenia oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Za przyjęciem głosowało 302 posłów, nikt nie głosował przeciw a 137 posłów wstrzymało się od głosu. Ustawa została przekazana do Senatu.

 

Uchwalona nowelizacja, wprowadza odwrócenie w kwestii skutków prawnych nie złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy. Milczenie spadkobiercy będzie jednoznaczne z przyjęciem przez niego spadku z dobrodziejstwem inwentarza a co z tym idzie, jego odpowiedzialność  będzie ograniczona do wartości ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.

W uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że przyjęcie niezwykle doniosłych skutków prawnych (przyjęcia spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe) w przypadku, gdy spadkobierca nie złoży w przewidzianym terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest bardzo niekorzystne dla nieświadomych spadkobierców.  Zwrócono również uwagę na fakt licznej krytyki dotychczasowego rozwiązania w doktrynie. Jej przedstawiciele uważają, że w społeczeństwie panuje na ogół przekonanie, że bierność lub nieznajomość przepisów prawa spadkowego nie może prowadzić do negatywnych konsekwencji w postaci przyjęcia pełnej odpowiedzialności za długi. Ponadto podkreślają, że obecna regulacja stawia w uprzywilejowanej pozycji wierzycieli spadkodawcy (przede wszystkim duże instytucje finansowe), a krzywdzi spadkobierców. Taka sytuacja powoduje swoisty dramat tysięcy spadkobierców, którzy poprzez nieznajomość prawa są zobowiązani do ponoszenia nieograniczonej odpowiedzialności za długi spadkodawców. W doktrynie przeważający jest więc pogląd, że zaniechanie spadkobiercy w zakresie złożenia oświadczenia woli o przyjęciu spadek powinno skutkować jego ograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkowe.

Mając na uwadze powyższe argumenty, uznać należy uchwalenie ww. zmiany za bardzo pozytywną i skutkującą pogłębieniem się zaufania obywateli do Państwa.

Zmiana wejdzie w życie o upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.

 

Aneta Gośniowska

Kancelaria Radcy Prawnego

www: http://mgkancelaria.16mb.com

e-mail: a.gosniowska@przykladowyemail.pl

Reklama
Reklama
?