Dział spadku cz. II

Porad prawnych udziela Renata Sołtysiak z kancelarii prawniczej w Wołowie.

Spadkobiercy mają swobodę w wyborze trybu działu spadku. Umowny dział spadku może nastąpić w postaci umowy pozasądowej, ugody sądowej zawartej w postępowaniu   pojednawczym,   ugody   sądowej   zawartej   w   postępowaniu nieprocesowym i ugody zawartej przed sądem polubownym. Umowa o dział spadku jest w swym charakterze podobna do umowy o zniesienie współwłasności i umowy o podział majątku wspólnego.   Przedmiotem działu spadku są jego aktywa , natomiast podział   długów   następuje   z   mocy   prawa,   odpowiednio   do   podziału   aktywów. Zaznaczyć należy, że ewentualne określenie w dziale spadku, kto i za jakie długi spadkowe odpowiada, wywołuje skutki prawne jedynie w stosunkach wewnętrznych pomiędzy współspadkobiercami.  Spadkobierca może się tylko zobowiązać do spłaty określonego   długu,   a   tym   samym   może   się   zobowiązać   wobec   pozostałych współspadkobierców do tego, że  zwolni ich z odpowiedzialności za  dany dług. Należy jednak podkreślić, że umowa współspadkobierców dotycząca zaspokojenia długów spadkowych nie wywołuje żadnych skutków prawnych wobec wierzycieli spadku.   Zawarcie   umowy   o   dział   spadku   wymaga   zgodnego   współdziałania wszystkich współspadkobierców, a w razie zbycia udziału w spadku konieczne jest współdziałanie nabywcy spadku, który z mocy prawa wstępuje w prawa i obowiązki zbywcy. Podmiot będący stroną umowy powinien mieć pełną zdolność do czynności prawnych. W imieniu spadkobiercy małoletniego zawsze działa jego przedstawiciel ustawowy za zgodą sądu opiekuńczego. Brak zgody któregokolwiek z uprawnionych (spadkobierców lub nabywców spadku) lub sądu opiekuńczego na zawarcie umowy w imieniu małoletniego powoduje, iż umowa o dział spadku w ogóle nie dochodzi do skutku.   Stronami   umowy   są   zawsze   wszystkie   podmioty   uprawnione   z   tytułu wspólności majątku spadkowego , także następcy prawni spadkobiercy, który zmarł przed działem spadku. W razie ogłoszenia upadłości stroną umowy jest syndyk lub zarządca działający w imieniu własnym, lecz na rzecz upadłego

Skutkiem działu jest uregulowanie stosunków pomiędzy współspadkobiercami w zakresie składników spadku, jak też odpowiedzialności za długi spadkowe. Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za  długi spadkowe. Jeżeli jeden ze  spadkobierców spełnił świadczenie, może  on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości udziałów. Od chwili działu spadku każdy ze spadkobierców odpowiada za długi samodzielnie, w stosunku do wielkości swojego udziału. Po dokonaniu działu spadku spadkobiercy  są  wzajemnie   obowiązani   do   rękojmi   za   wady  fizyczne  i   prawne według   przepisów   o   rękojmi   przy   sprzedaży.   Rękojmia   co   do   wierzytelności spadkowych rozciąga się także na wypłacalność dłużnika.

Renata Sołtysiak