Reklama
Reklama

Porad prawnych udziela Renata Sołtysiak z kancelarii prawnej w Wołowie.

Dział spadku może odbyć się na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy bądź – gdy  istnieje brak porozumienia  pomiędzy stronami – na podstawie orzeczenia sądowego.

Umowa o dział spadku może dotyczyć całego majątku spadkowego lub jego części. Jej celem jest likwidacja wspólności, stąd też umowa ta przenosi, wchodzące w skład wspólności,   prawa majątkowe na określonych spadkobierców oraz ustala zasady wzajemnych rozliczeń stron, na przykład z tytułu spłaconych długów spadkowych, poczynionych nakładów na spadek itd. W zasadzie strony umowy mają pełną swobodę w określaniu zakresu umownego działu   spadku, jak też swobodę w decydowaniu o sposobie podziału majątku spadkowego.

W zakresie zawierania umów o dział spadku obowiązuje nie tylko zasada swobody umów, ale także swobody wyboru formy umowy. Obowiązujące przepisy formy tej nie określają. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że rygory co do formy umowy określają przepisy powszechnie obowiązujące. Stąd też jest oczywiste, że umowa o dział spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość, powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Forma aktu notarialnego jest obligatoryjna jedynie dla zniesienia wspólności spadkowej nieruchomości, wspólność innych składników spadku może być zniesiona w formie właściwej dla przeniesienia ich własności, na przykład umowa o dział spadku, w skład którego wchodzi przedsiębiorstwo,   powinna mieć formę pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, cała umowa o dział spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, a nie tylko te jej postanowienia, które dotyczą nieruchomości. Nie należy także   zapominać o możliwości przeprowadzenia działu częściowego, jak też możliwości przeprowadzenia działu w kilku umowach.

Jeśli natomiast spadkobiercy nie są w stanie porozumieć się w  kwestii działu spadku, wówczas pozostaje droga sadowa. Legitymację czynną do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie działu spadku posiadają spadkobiercy i nabywcy udziału spadku, prokurator   oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Uprawnienie to przysługuje ponadto spadkobiercom   spadkobierców i nabywcy udziału w spadku.

Z wnioskiem o dział może wystąpić każdy spadkobierca, bądź też wszyscy spadkobiercy, o ile są zgodni co do sposobu przeprowadzenia działu (dział na zgodny wniosek spadkobierców). Z zasady do kręgu osób legitymowanych do wystąpienia z żądaniem o przeprowadzenie działu   spadku nie należą wierzyciele spadkobiercy. Jednakże wierzyciel, który w toku egzekucji zajął   prawa dłużnika-spadkobiercy, może wnieść o dział spadku. Legitymacji do złożenia wniosku nie mają też wierzyciele spadkodawcy, uprawnieni do zachowku ani wykonawca testamentu.​

Renata Sołtysiak

Reklama
Reklama