Q&A dotyczące żywności i koronawirusa. Odpowiada Główny Inspektorat Sanitarny

Czy wirus może przenosić się za pomocą żywności?

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował w dniu 9.03.2020 stanowisko, iż zgodnie z aktualną wiedzą nie ma dowodów na to, że żywność może być źródłem lub pośrednim ogniwem transmisji wirusa SARS COV-2. Informacja EFSA: https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route EFSA podkreśla, że na podstawie doświadczeń z wirusami SARS i MERS można sądzić, że nie dochodzi do infekcji człowieka poprzez żywność wirusem SARS COV-2. Tak więc jest mało prawdopodobne, aby wirus przenosił się przez żywność, i nie ma dotychczas dowodów aby miało to miejsce. EFSA podkreśla, że stale  monitoruje sytuację dot. ogniska zakażenia SARS COV-2, które jest źródłem zachorowań w bardzo wielu krajach. W zachowaniu bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności istotne jest rygorystyczne zachowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa żywności, które służą zapobieganiu jej zanieczyszczeniu, w tym również wtórnemu zanieczyszczeniu na etapie dystrybucji i sprzedaży, o czym mowa dalej.

Obróbka termiczna a koronawirus

Koronowirusy potrzebują do namnażania gospodarza, którym jest człowiek. Dokładna obróbka termiczna niszczy wirusa, ponieważ koronawirus ulega zniszczeniu gdy zastosuje się odpowiednią kombinację czasu i temperatury np. 60stC przez 30 min. Tak więc w przypadku mięsa, produktów surowych, typowa obróbka cieplna eliminuje zanieczyszczenie mikrobiologiczne, w tym również SARS COV-2.

Jak przenosi się SARS COV-2?

Bezpośrednio – poprzez kontakt z wydzielinami zainfekowanej osoby (droga kropelkowa, ale również kał i mocz). Pośrednio – poprzez kontakt z powierzchniami, na których znajdują się wydzieliny osoby zainfekowanej poprzez kichanie i kaszel. Aktualnie dostępne dane wskazują na to,  że wirus może przetrwać kilka godzin na powierzchniach. Wirusa można pozbyć się ze środowiska, podobnie jak w przypadku większości mikroorganizmów, za pomocą zwykłych środków dezynfekcyjnych stosowanych w gospodarstwie domowym.

Jakie działania może podjąć przedsiębiorca i pracownik branży spożywczej?

Dobre praktyki higieniczne, w tym właściwe mycie rąk mają na celu zapobieganie zanieczyszczeniu żywności potencjalnie chorobotwórczymi mikroorganizmami, których źródłem mogą być osoby mające kontakt z żywnością. Dotyczy to również SARS COV-2.  Dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby stosować standardowe praktyki  w celu zredukowania ekspozycji i transmisji chorób, które obejmują: Właściwą higienę rąk Higienę kasłania/kichania Zasady bezpieczeństwa żywności Ograniczenie przez pracowników bliskiego kontaktu z każdą osobą, która ma objawy chorobowe ze strony układu oddechowego (kichanie, kaszel) Osoby chore wykazujące ww. objawy nie mogą pracować w zakładach spożywczych. Pracownicy branży spożywczej muszą myć ręce: Przed rozpoczęciem pracy; Przed kontaktem z żywnością, która jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia, ugotowana, upieczona, usmażona; Po obróbce lub kontakcie z żywnością surową, nieprzetworzoną; Po zajmowaniu się odpadami/śmieciami; Po zakończeniu procedur czyszczenia/dezynfekcji; Po skorzystaniu z toalety; Po kaszlu, kichaniu, wydmuchaniu nosa; Po jedzeniu, piciu, lub paleniu; Po kontakcie z pieniędzmi; Przedsiębiorcy branży spożywczej: mając na uwadze obowiązujące przepisy w zakresie bezpieczeństwa żywności wskazane jest aby  zarówno producenci żywności jak również sklepy, hurtownie: Przypomnały pracownikom zasady higieny osobistej, mycia rąk, obowiązku informowania o złym stanie zdrowia, nie tylko osobom mającym bezpośredni kontakt z zakładem i żywnością, ale również pracownikom biurowym, kierowcom, dostawcom, współpracującym rolnikom, serwisantom etc. Wzmogły nadzór nad przestrzeganiem zasad higieny przez pracowników, i ściśle je egzekwowali Przeanalizowały wewnętrzne procedury czyszczenia i dezynfekcji powierzchni roboczych, podłóg, maszyn, również w sklepach, tam gdzie klienci są potencjalnym źródłem zanieczyszczenia (koszyki sklepowe, kasy, taśmy przy kasach, poręcze, uchwyty) i jeśli to wymagane – zwiększyć częstotliwość wykonywanych zabiegów Dokonały weryfikacji dobrych praktyk higienicznych oraz procedur HACCP, aby wyeliminować ewentualne luki lub możliwe ścieżki zanieczyszczeń; Starały się ograniczać w miarę możliwości ekspozycję w sklepach żywności nieopakowanej, przeznaczonej do bezpośredniego spożycia szczególnie pieczywa, ciast, a tam gdzie żywność nieopakowana jest pakowana przez konsumenta- zwracać uwagę na właściwą higienę (nie kasłanie/kichanie w stronę innych osób i w stronę towaru, zwracanie uwagi przez obsługę, wywieszenie tabliczek ostrzegających) Ograniczyły podróże służbowe do minimum, jak również przestrzegały zasad dostępu do zakładu produkcji przez osoby zewnętrzne; W celu zapobiegnięcia niedoborom kadrowym- uświadomiły pracowników, że zarówno oni jak i ich rodziny powinny przestrzegać zasad higieny, stosować ograniczenia zalecane aktualnie przez władze. Kolejnym działaniem, jest egzekwowanie podziału na strefy, szczególna dbałość o higienę miejsc wspólnych takich jak szatnie, przebieralnie, łazienki, stołówki. Wzmożyły procedury mycia i czyszczenia toalet. Opracowały wewnętrzny plan zarządzania kryzysowego.

Jakie działania powinien podjąć świadomy  klient-konsument?

W sklepie: Osoby, które przebywają w sklepach, supermarketach, centrach handlowych powinny zawsze pamiętać o tym, że są współodpowiedzialni za zdrowie swoje i innych osób. W miarę możliwości należy unikać przebywania w miejscach zatłoczonych, utrzymywać odstępy w kolejkach. Dlatego należy pamiętać o higienie rąk oraz higienie kichania i kasłania, w szczególności przy pakowaniu żywności luzem, nieopakowanej tj. pieczywo, produkty cukiernicze, orzechy. Ręce w sklepie mają kontakt z powierzchniami roboczymi, pieniędzmi. Do pakowania należy używać dostępnych rękawic foliowych oraz torebek. Niehigienicznym zachowaniem jest przebieranie i dotykanie  produktów, które są przeznaczone do spożycia bez mycia i obróbki termicznej (np. pieczywo, bułki, wyroby cukiernicze). Należy zwracać też uwagę na właściwą higienę  układu oddechowego- nie kasłanie/kichanie w stronę innych osób jak i towaru. W domu: Należy zachowywać właściwą higienę mycia i przygotowania żywności. Jest to priorytet nie tylko w przypadku koronawirusa, ale przede wszystkim typowych zanieczyszczeń mikrobiologicznych prowadzących do zatruć pokarmowych. Należy myć ręce, narzędzia kuchenne, blaty robocze, deski. Zawsze pamiętać o separacji produktów surowych i produktów już przygotowanych do spożycia,  w celu uniknięcia zanieczyszczeń krzyżowych w kuchniach. WHO zaleca przestrzeganie zasad 5 Kroków Do Bezpiecznej Żywności

---

Ważne informacje dotyczące tego obszaru można znaleźć na poniższych stronach:

https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2018/04/5-krok%C3%B3w-do-bezpieczniejszej-%C5%BCywno%C5%9Bci.pdf https://www.gov.pl/web/koronawirus/zalecenia-dla-przedsiebiorcow-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa https://www.gov.pl/web/koronawirus/zalecenia-dla-obiektow-handlowych-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route https://www.fsai.ie/faq/coronavirus.html https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/getting-workplace-ready-for-covid-19.pdf źródło: gis.gov.pl

---

Powiązane artykuły https://kuriergmin.pl/powiat/policja-ostrzega-uwazaj-na-fakenews/ https://kuriergmin.pl/powiat/ministerstwo-spraw-zagranicznych-apeluje-o-unikanie-wszelkich-podrozy-zagranicznych-uruchomiono-tez-specjalna-infolinie/ https://kuriergmin.pl/powiat/zamykamy-granice-przed-koronawirusem/ https://kuriergmin.pl/powiat/zalecenia-dla-obiektow-handlowych-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa/ https://kuriergmin.pl/powiat/kontaktuj-sie-z-urzedem-skarbowym-przez-internet-informacja-dla-podatnikow/ https://kuriergmin.pl/powiat/kwarantanna-chorobowe-zus/ https://kuriergmin.pl/wolow/pacjent-z-podejrzeniem-zakazenia-koronawirusem-w-wolowie/ https://kuriergmin.pl/powiat/powiatowy-inspektor-sanitarny-stacja-epidemiologiczna-szpital-koronawirus/ https://kuriergmin.pl/powiat/co-powinnismy-wiedziec-o-koronawirusie/ https://kuriergmin.pl/powiat/koronawirus-maseczka-ochronna-maseczka-przeciwwirusowa-koronawirus/