Biblioteka w klasztorze w Lubiążu otwarta po 30 latach. Byliśmy w środku

To jeden z najważniejszych momentów ostatnich lat w opactwie cystersów w Lubiążu. Po około 30 latach od zamknięcia dawna biblioteka klasztorna została ponownie udostępniona zwiedzającym. Dziś byliśmy w środku – oglądaliśmy odnowiony fresk, monumentalne wnętrze i miejsca, do których na co dzień turyści nie mają dostępu. A wszystko w ramach atrakcji turystycznej, która trwa dziś w sobotę i jutro w niedzielę "Poznaj Lubiąża tajemnice od strychy po piwnice".

Dawna biblioteka klasztorna w Lubiążu znów otworzyła się przed zwiedzającymi. To wnętrze, które przez lata pozostawało zamknięte, a wcześniej można było oglądać je jedynie fragmentarycznie, między rusztowaniami. Teraz, choć prace nie są jeszcze zakończone, Fundacja Lubiąż wspólnie z konserwatorami zdecydowała się pokazać je turystom.

I trudno się dziwić tej decyzji. Biblioteka robi ogromne wrażenie. Ma prawie 12 metrów wysokości, około 10 metrów szerokości i blisko 20 metrów długości. To jedno z najważniejszych pomieszczeń w całym klasztorze, ustępujące rozmachem właściwie tylko słynnej Sali Książęcej.

Największą uwagę przyciąga odnowiony fresk sufitowy autorstwa Filipa Bentuma – tego samego artysty, który pracował przy Sali Książęcej. W centralnej części malowidła znajduje się gloryfikacja imienia Boga, zapis hebrajskich liter oraz postacie ojców i doktorów Kościoła. W bocznych partiach fresku przedstawiono sceny odnoszące się do nauki, mądrości, teologii i dziedzin wiedzy, które były obecne w dawnych klasztornych zbiorach.

To właśnie biblioteka najlepiej pokazuje, że cystersi nie byli wyłącznie zakonnikami od modlitwy. Byli ludźmi wiedzy, organizacji, pracy i niezwykłej inżynierii. Nad biblioteką do dziś widać wzmocnioną konstrukcję więźby dachowej, osobne przewody wentylacyjne i grzewcze oraz cysternę na wodę, która mogła pełnić funkcję zabezpieczenia przeciwpożarowego.

Podczas zwiedzania można było zobaczyć także miejsca zwykle niedostępne: piwnice, strychy, dawne cele zakonników, przestrzenie nad kościołem i konstrukcję dachową. Szczególne wrażenie robi oryginalne drewno modrzewiowe, łączone bez metalowych gwoździ – na zaciosy i drewniane kołki. Belki, znaki ciesielskie, dawne dźwigi towarowe, cysterny, kominy wentylacyjne i grzewcze pokazują, jak przemyślanym organizmem było całe opactwo.

W piwnicach uwagę zwraca także gotycki układ cegieł, tzw. główka–wozówka, oraz oryginalna posadzka mająca ponad 500 lat. To tam cystersi przechowywali produkty, prawdopodobnie także wino. Nad dawnymi celami zakonników zachowały się ślady systemu ogrzewania i wentylacji, a na strychu można zobaczyć ogrom pracy dawnych cieśli.

Opactwo w Lubiążu to drugi co do wielkości zespół klasztorny w Europie. Jego historia sięga XII wieku, kiedy Cystersi przybyli tu na zaproszenie księcia śląskiego Bolesława Wysokiego. To oni stworzyli miejsce, które przez stulecia było centrum religijnym, gospodarczym, kulturalnym i intelektualnym.

Po kasacie zakonu w 1810 roku klasztor stopniowo tracił swoje pierwotne znaczenie. Był tu m.in. szpital psychiatryczny, stadnina, magazyny, laboratoria firmy Telefunken, a po wojnie obiekt zajęła Armia Czerwona. Przez lata niszczony, rozkradany i porzucony, dopiero dzięki pracy Fundacji Lubiąż zaczął odzyskiwać kolejne przestrzenie.

Otwarcie biblioteki po 30 latach to symboliczny moment. Pokazuje, że opactwo w Lubiążu nie jest tylko zabytkiem do oglądania z zewnątrz. To żywy organizm, który krok po kroku odsłania swoje tajemnice.