Małpia ospa. Ministerstwo Zdrowia wprowadza przepisy dotyczące zachorowania, kwarantanny i hospitalizacji

27 maja 2022 roku minister zdrowia Adam Niedzielski podpisał trzy rozporządzenia dotyczące ospy małpiej. W dokumentach zawarte zostały m.in. warunki zgłaszania przypadków zakażenia, kwarantanny i hospitalizacji osób z podejrzeniem lub chorych na tę chorobę.

Do tej pory w Polsce nie odnotowano żadnych przypadków ospy małpiej, ale Ministerstwo Zdrowia już przygotowało się na jej obecność w kraju. Jak informuje MZ źródłem obecnych ognisk na obszarze Europy jest wirus linii zachodnioafrykańskiej. Decyzję o podpisaniu rozporządzeń regulujących postępowanie w przypadku odkrycia ogniska tej choroby uzasadnia się koniecznością uwzględniania ospy małpiej oraz zakażenia wirusem MPXV w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ze względu na to, że choroba dotąd nie występowała w Polsce. Od wielu lat podobne przepisy obowiązują w przypadku Eboli, ospy prawdziwej czy wirusowych gorączek krwotocznych.
 

Trzy tygodnie kwarantanny lub nadzór epidemiologiczny

W skrócie, rozporządzenia podpisane przez Ministra Zdrowia nakładają 21 dni kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego w przypadku narażenia na ospę małpią lub pozostawania w styczności ze źródłem biologicznych czynników chorobotwórczych je wywołujących. Niedzielski podpisał też rozporządzenie w sprawie obowiązkowej hospitalizacji osób zakażonych lub chorych na ospę małpią. W obu przypadkach ospa małpia została po prostu dopisana do obowiązującej od lat listy. Małpią ospę umieszczono więc wśród chorób takich jak m.in.: błonnica, cholera, dur brzuszny, Ebola, ospa prawdziwa, wągliki czy wścieklizna.

Co trzeba wiedzieć o ospie małpiej?

Ospa małpia to odzwierzęca choroba zakaźna. Może przenosić się nie tylko ze zwierzęcia na człowieka ale też z człowieka na człowieka. Groźny jest długi bliski kontakt z zakażonym oraz kontakty intymne.

Ospa małpia nie jest niczym nowym w świecie chorób zakaźnych. W poprzednich latach ospa powodowała już zachorowania, jednak ograniczały się one głównie do krajów afrykańskich. Chorobę najczęściej przenosiły tamtejsze gryzonie.

Poza Afryką do dnia 24 maja 2022 r. potwierdzono 131 przypadków i 106 podejrzeń.

Źródło zakażenia i drogi szerzenia (źródło: gov.pl)

Od zwierząt: bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami poprzez ich krew lub płyny ustrojowe (głównie są to: wiewiórki, króliki, ale również zakażone myszy czy szczury), albo w wyniku pogryzienia przez zakażone zwierzę. W Europie przenoszenie MPXV tą drogą obecnie nie występuje.

Od człowieka: drogą kropelkową lub z krwią i wydzielinami w czasie bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną, przez śluzówki.

Początkowe objawy choroby:

• wysoka gorączka, powyżej 38,50C
• uogólnione lub miejscowe powiększenie węzłów chłonnych (w odróżnieniu od ospy wietrznej)
• ból głowy
• ból pleców
• znaczne osłabienie

Dalsze objawy, odsunięte w czasie:

Po 1-3 dniach u pacjenta rozwija się wysypka (w kolejności: plamki, grudki, pęcherzyki, krosty, strupki)

• Wysypka zazwyczaj zaczyna się na twarzy i następnie rozprzestrzenia się na inne części ciała.
• W czasie wystąpienia wysypki osoba chora jest zakaźna.
• Wysypka utrzymuje się przez 2-4 tygodni.
• Blizny po odpadnięciu strupów na skutek wysypki są bardzo głębokie, ale zanikają w okresie 1-4 lat.

https://www.gov.uk/guidance/monkeypox#clinical-features

Leczenie ospy małpiej

Obecnie w zwalczaniu tej choroby stosuje się wyłącznie leczenie objawowe. Najczęściej są to środki zaradcze w postaci środków odkażających, przeciwbólowych czy przeciwświądowych. Nie ma też szczepionki na tę przypadłość. Zalecane jest unikanie kontaktów z osobą chorą, wczesne rozpoznanie, izolacja, w tym szpitalna, osób podejrzanych o zakażenie i chorych.

Linki do projektów w RCL: 
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12360205/katalog/12883173#12883173 
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12360206 
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12360207