Andrzej Manasterski z Brzegu Dolnego odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności

Trzy dni temu zapowiadaliśmy to wyjątkowe wydarzenie, a dziś możemy to oficjalnie potwierdzić. Andrzej Manasterski – mieszkaniec gminy Brzeg Dolny, zasłużony historyk i regionalista – został uhonorowany Krzyżem Wolności i Solidarności. Uroczystość we wrocławskiej Hali Stulecia była doniosłym momentem, w którym państwo polskie oddało hołd jego niezłomnej postawie, walce o niepodległość i obronie praw obywatelskich w czasach PRL.

Jak informowaliśmy na naszych łamach trzy dni temu, Andrzej Manasterski znalazł się w zaszczytnym gronie osób wytypowanych do państwowych odznaczeń. Uroczysta gala odbyła się 21 września, podczas pierwszego dnia Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.

Był to szczególny moment, w którym Instytut Pamięci Narodowej oddał hołd osobom i instytucjom, które swoją działalnością przyczyniły się do zachowania pamięci o najnowszej historii Polski, obrony wolności i solidarności oraz pielęgnowania dziedzictwa narodowego. Tego dnia wręczono m.in. Krzyże Wolności i Solidarności, Nagrody IPN „Świadek Historii” oraz Medale Reipublicae Memoriae Meritum. Aktu dekoracji Krzyżem Wolności i Solidarności – w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – dokonał dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN.

Warto przypomnieć, kim jest laureat i za co dokładnie został doceniony. Andrzej Manasterski urodził się w 1963 roku w Żmigrodzie. W latach 1985–1990 studiował historię na Uniwersytecie Wrocławskim i to właśnie w tym okresie mocno zaangażował się w działalność opozycyjną. Będąc członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów (NZS), aktywnie sprzeciwiał się ówczesnej władzy komunistycznej.

Jego działalność wymagała ogromnej odwagi. Kolportował podziemną prasę i nielegalne wydawnictwa, w tym m.in. „Tygodnik Mazowsze”, „Biuletyn Dolnośląski” i „Obecność”, a także ulotki Solidarności i NZS (m.in. po aresztowaniu Kornela Morawieckiego). Współpracował z Radiem NZS oraz uczestniczył w demonstracjach organizowanych przez „Solidarność”, Solidarność Walczącą i Pomarańczową Alternatywę.

Podczas fali strajków studenckich w latach 1988–1989 działał w straży strajkowej. Za swoją niezłomność płacił wysoką cenę – 2 maja 1988 roku został zatrzymany przez Służbę Bezpieczeństwa, gdy próbował dokumentować na zdjęciach brutalną interwencję funkcjonariuszy w Instytucie Historii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Krzyż Wolności i Solidarności, nadany postanowieniem Prezydenta RP z 24 marca 2026 roku, to jedno z najważniejszych odznaczeń za działalność opozycyjną w Polsce Ludowej. Nie jest to jednak pierwsze wyróżnienie w dorobku mieszkańca naszej gminy – w 2015 roku Andrzej Manasterski został uhonorowany medalem „Niezłomni”.

Dziś znamy go przede wszystkim jako pasjonata, wybitnego historyka i regionalistę. Na co dzień zajmuje się dokumentowaniem lokalnej historii, ocalając od zapomnienia dzieje naszych małych ojczyzn. Jest autorem i współautorem wielu cennych opracowań historycznych dotyczących gminy i okolic, w tym współtwórcą publikacji „Brzeg Dolny. Dzieje wybranych instytucji i zagadnień”. Jego wkład w budowanie tożsamości historycznej regionu oraz dawna walka o wolną Polskę to powód do ogromnej dumy dla całego Brzegu Dolnego.