Reklama

Dokąd nocą tupta jeż? Zwyczaje, dokarmianie i sen zimowy kolczastych gości

Kurier Gmin

01/10/2026 15:32

Natura i ekologia, Dokąd nocą tupta Zwyczaje dokarmianie zimowy kolczastych gości - zdjęcie, fotografia

Słynne pytanie z piosenki ma bardzo konkretną odpowiedź: jeż nocą tupta w poszukiwaniu pożywienia i bezpiecznego schronienia. Te pożyteczne ssaki prowadzą głównie nocny tryb życia, przemierzając nawet 2–3 kilometry w trakcie jednej nocy. Jesienią ich wędrówki stają się szczególnie intensywne, bo od zebranych zapasów tłuszczu zależy ich przetrwanie podczas zimy. Sprawdź, jak mądrze wspierać jeże w ogrodzie, czym je dokarmiać i kiedy zapadają w hibernację.

Dokąd właściwie wędruje jeż?

Głównym celem nocnych spacerów jeża jest zdobycie pokarmu. Jeże to przede wszystkim drapieżniki i owadożercy – wbrew powszechnym mitom z książek dla dzieci nie jedzą jabłek ani nie noszą ich na grzbiecie. Nocą polują na chrząszcze, gąsienice i pędraki, dżdżownice, ślimaki oraz drobne gryzonie, jaszczurki czy padlinę.

Oprócz żerowania jeże szukają partnera w okresie godowym oraz bezpiecznych kryjówek – pod stertami gałęzi, w kompostownikach, żywopłotach lub specjalnych drewnianych domkach.

Czy warto dokarmiać jeże i czym to robić?

Dokarmianie jeży jest szczególnie uzasadnione późnym latem i jesienią (wrzesień–listopad), kiedy młode osobniki muszą osiągnąć bezpieczną wagę przed zimą (minimum 600–700 g), a także wczesną wiosną, gdy budzą się wygłodzone.

Reklama

Czym karmić jeża?

Dobrą jakościowo karmą dla kotów- sucha lub mokra, z wysoką zawartością mięsa, bez zbóż i bez sosów z cukrem.

Gotowanym lub sparzonym mięsem- drobno pokrojonym drobiem lub wołowina (bez soli i przypraw).

Należy także pamiętać o świeżej wodzie- zawsze w płytkiej, stabilnej miseczce.

Czego bezwzględnie unikać: mleka i nabiału, pieczywa, resztek ze stołu, słodyczy, owoców i warzyw.

Wskazówka: Aby zabezpieczyć karmę przed kotami lub deszczem, wystaw ją w tzw. karmniku dla jeży – skrzynce z wąskim wejściem (np. 10x10 cm lub z korytarzykiem), do którego kot nie zdoła się przecisnąć.

Reklama

Kiedy jeże idą w sen zimowy?

Jeże zapadają w stan hibernacji zazwyczaj na przełomie października i listopada, gdy temperatura na zewnątrz spada poniżej 10°C, a dostępność naturalnego pokarmu gwałtownie maleje.

W trakcie snu zimowego procesy życiowe zwierzęcia drastycznie zwalniają: temperatura ciała spada z ok. 35°C do zaledwie kilku stopni powyżej zera (często do 4–6°C), liczba uderzeń serca spada ze 180 do około 20 na minutę, oddech zwalnia do kilku wdechów na minutę.

Kiedy jeże się budzą?

Wybudzanie z hibernacji następuje zazwyczaj w marcu lub kwietniu, zależnie od pogody i średniej dobowej temperatury (gdy utrzymuje się ona na poziomie ok. 10–15°C).

Reklama

Po przebudzeniu jeż jest mocno odwodniony i może ważyć nawet o 30–40% mniej niż jesienią. To drugi kluczowy moment w roku, kiedy płytka miska z wodą i porcja dobrej karmy w ogrodzie mogą uratować mu życie.

Kiedy reagować i wezwać pomoc?

Zdrowy, dorosły jeż nie potrzebuje ingerencji człowieka poza ewentualnym wsparciem w misce. Pomocy fundacji lub ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt wymaga jeż, który spaceruje w dzień w pełnym słońcu (często oznacza to chorobę, wychłodzenie lub osłabienie), jest ranny, potrącony przez samochód lub zaplątany w siatkę ogrodzeniową, jest pokryty kleszczami, muchami lub ich larwami, gdy późną jesienią (koniec października/listopad) waży wyraźnie poniżej 500 g.

Źródło i opracowanie własne