Jak ustrzec dzieci przed pedofilią w sieci?

Rozmawiamy z Ewą Godlewską, psycholożką, terapeutką TSR z ESPIRA PRO Centrum Rozwoju i Terapii w Wołowie.

- Tablet, komórka, laptop- od którego roku życia powinniśmy pozwolić dzieciom korzystać z tych sprzętów?

- To trudne pytanie w dzisiejszych czasach, kiedy mamy kontakt z nowoczesnymi technologiami 24 godziny na dobę. Decyzja dotycząca momentu, w którym pozwalamy dziecku korzystać z urządzeń elektronicznych, nie jest jednoznaczna. Badania sugerują, że umiarkowane korzystanie z tabletów czy smartfonów może wpływać pozytywnie na rozwój umiejętności poznawczych takich jak pamięć czy myślenie logiczne. Jednak używanie tzw. ekranów powinno być kontrolowane i dostosowane do wieku dziecka. Zaleca się, by dzieci poniżej 2 lat nie korzystały z urządzeń ekranowych, oraz ograniczenie do jednej godziny dziennie w przypadku dzieci w wieku 2-5 lat. Ważne by dostęp do mediów odbywał się wyłącznie pod nadzorem osoby dorosłej.

- W sklepach ciągle widuję dzieci w spacerówkach, którym rodzice dają w ręce telefon z bajką podczas robienia zakupów. Jak bardzo im szkodzą?

- Zbyt długi czas spędzony przed ekranem może przynieść w przyszłości zaburzenia koncentracji uwagi, obniżenie sprawności manualnej, problemy z nauką i koordynacją wzrokowo-ruchową. Może również wpływać negatywnie na stan zdrowia - sprzyja nadwadze, wadom postawy, problemami ze wzrokiem czy zaburzeniom rytmu dobowego i jakości snu. Pierwsze lata życia to czas poznawania świata wszystkimi zmysłami, budowanie i trenowanie przeróżnych umiejętności. To moment w którym najbardziej intensywnie kształtuje się mózg – różnorodne bodźce sensoryczne sprzyjają by w przyszłości dziecko mogło się harmonijnie rozwijać. Jeżeli chcemy spokojnie zrobić zakupy – zainteresujmy nimi dziecko, opowiedzmy mu co kupujemy, po co to jest potrzebne, starszaka zaangażujmy w drobne zadania dopasowane do jego możliwości, np. wybór poszczególnych produktów. 

- Internet to nie tylko bajki i gry, to także zagrożenia np. ze strony pedofilów. Jak ustrzec dzieci przed takim niebezpieczeństwem?

- To na nas – rodzicach spoczywa odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci w sieci. Ważne jest by śledzić informacje na temat potencjalnych zagrożeń, by wiedzieć na jakie konkretnie rzeczy zwracać dzieciom uwagę. Samo ostrzeżenie nie wystarczy, potrzebujemy wskazać pułapki w które mogą wpaść. Rozmowa z dzieckiem i instalacja tzw. "kontroli rodzicielskiej" do filtrowania treści to podstawowe środki zaradcze. Pamiętajmy, że otwartość w relacji budujemy codziennie, zwróćmy uwagę na to jak komunikujemy się z dziećmi. Jeśli chcemy by dziecko miało do nas zaufanie, poświęćmy mu czas gdy dzieli się z nami swoimi "malutkimi" troskami. Uważność i skupienie na tym co dziecko mówi, bez oceniania – to podstawa dobrej i zdrowej komunikacji.

- Jak się zachować, gdy zorientujemy się, że dziecko rozmawia na komunikatorze z osobą dorosłą?

- Zacznijmy od wyjaśnieniu dziecku naszych podejrzeń i dlaczego nasza interwencja jest ważna. Sprawdźmy, czy dziecko nie było zastraszane - zadbanie by czuło się bezpiecznie w tej sytuacji jest najważniejsze. Dbajmy by w silnych emocjach nie oceniać i krytykować, by dziecko nie miało poczucia, że to jego wina. Nasze emocje mogą różnić się od tych przezywanych przez dziecko – wyjaśnimy co i dlaczego czujemy, by rozumiało, że nasza złość nie jest wobec niego, a wobec tego czego doświadczyło.

- Pedofilia - jak zaopiekować się dzieckiem, które zostało skrzywdzone?

- W przypadku skrzywdzenia dziecka, bezwzględnie należy zgłosić sprawę odpowiednim organom, czyli policji. Dziecku może potrzebować wsparcia psychologicznego i/lub medycznego, a rolą rodziców w takich chwilach jest wsparcie emocjonalne i zapewnienie poczucia bezpieczeństwa. Pomocy można szukać w Ośrodkach Interwencji Kryzysowej

 (www.oik.org.pl). W takich sytuacjach pomocna jest również Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – telefon dla rodziców i opiekunów: 800 100 100 oraz telefon dla dzieci 116111.

- Uważam, że to my, dorośli, rodzice powodujemy, że dzieci się od nas oddalają uciekając w świat wirtualny. Co o tym sądzisz? Co poradziłabyś dzisiejszym rodzicom, opiekunom?

- Z perspektywy zarówno psycholożki, jak i matki, zdaję sobie sprawę, że to my, dorośli, kształtujemy stosunek dzieci do technologii. Zachęcam wszystkich rodziców do wspólnego odkrywania fascynującego świata nowoczesnych technologii, jednocześnie stawiając na bezpieczeństwo i budowanie zdrowych nawyków korzystania z elektroniki. Pamiętajmy, że to my - rodzice, jesteśmy przewodnikami i wzorcami dla naszych dzieci. Wymagajmy zatem najpierw od siebie - światowa średnia czasu ekranowego wynosi aż 6 godzin i 37 minut*. Oznacza to, że przeciętny mieszkaniec Ziemi spędza przed ekranem od 35 do 40 proc. całego swojego czasu, wyłączając sen. Polacy niestety w Europie znajdują się w niechlubnej czołówce. Jeżeli jeszcze tego nie zrobiliście – odłóżcie ekrany i pobądźcie "tu i teraz" w relacji ze swoim dzieckiem.

Podsumowując, świadome i odpowiedzialne korzystanie z technologii w życiu dzieci to wyzwanie, z którym każdy rodzic musi się zmierzyć. Dialog, edukacja i wspólne odkrywanie świata to klucz do osiągnięcia harmonii między światem wirtualnym a rzeczywistym i dbania o bezpieczeństwo dziecka w sieci.