Rodzice przedszkolaków i uczniów, macie już puste portfele? Wrzesień dopiero się zaczął

Plecak, kapcie, bidon, śniadaniówka, kredki, farby, bloki, ubrania na zmianę. Do tego obiady, składki, wycieczki i kolejne drobne wydatki, które pojawiają się już w pierwszych tygodniach nauki. Choć publiczne przedszkole czy szkoła nie oznaczają czesnego, rodzice szybko przekonują się, że początek roku szkolnego potrafi mocno uszczuplić domowy budżet.

Rodzice maluchów, macie już puste portfele? Wrzesień dopiero się zaczął, a lista wydatków związanych z dzieckiem potrafi rosnąć z każdym kolejnym komunikatem z placówki.

Nie zawsze chodzi o jedną dużą kwotę. Problemem jest raczej suma wielu mniejszych wydatków. Jednego dnia trzeba przygotować kapcie na zmianę, innego przynieść materiały plastyczne, a chwilę później pojawia się informacja o planowanej wycieczce czy klasowym wydarzeniu.

Początek roku szkolnego oznacza przede wszystkim przygotowanie dziecka do codziennego pobytu w placówce.

Na liście mogą znaleźć się między innymi buty na zmianę, plecak lub worek, bidon, śniadaniówka oraz ubrania na przebranie. Dochodzą materiały potrzebne podczas zajęć – kredki, farby, kleje, plastelina, bloki rysunkowe i techniczne czy papier kolorowy.

Zakres wyprawki nie jest jednak wszędzie taki sam. Zależy od konkretnej placówki, grupy, organizacji zajęć oraz przyjętych w niej zasad. Dlatego trudno wskazać jedną kwotę, którą każdy rodzic musi wydać na początku września.

Na tym wydatki się nie kończą. Rodzice płacą też często za wyżywienie, a w ciągu roku pojawiają się koszty związane z wycieczkami, przedstawieniami czy innymi wydarzeniami organizowanymi dla dzieci. 

I właśnie tutaj pojawia się charakterystyczny problem września: pojedyncza opłata może wydawać się niewielka, ale takich opłat może być wiele.

Rodzice znają też sytuację, w której dziecko wraca do domu z książeczką lub materiałem przekazanym przez wydawnictwo. Czasem jest to publikacja do obejrzenia, czasem propozycja zakupu dodatkowych materiałów.

To nie jest koszt obowiązkowy związany z samym uczęszczaniem dziecka do publicznej placówki, ale dla rodzica jest kolejną decyzją zakupową, która pojawia się właśnie w okresie, gdy lista wydatków jest już długa.

Podobnie jest z dodatkowymi materiałami wykorzystywanymi podczas zajęć. Ich zakres zależy od konkretnego przedszkola czy szkoły.

W przypadku obowiązkowych zajęć edukacyjnych szkoła zapewnia uczniom podręczniki i materiały ćwiczeniowe w ramach systemu finansowanego z budżetu państwa.

W 2026 roku szkoły podstawowe mogą korzystać z dotacji na podręczniki i materiały edukacyjne dla uczniów klas I, IV i VII oraz na materiały ćwiczeniowe dla uczniów klas I–VIII. Maksymalna kwota dotacji na podręczniki lub materiały edukacyjne dla ucznia klas I–III wynosi w 2026 roku 119 zł, a na materiały ćwiczeniowe – 66 zł.

To oznacza, że rodzic pierwszoklasisty nie powinien kupować z własnej kieszeni podstawowego zestawu podręczników i ćwiczeń do obowiązkowych zajęć.

Nie oznacza to jednak, że szkolna wyprawka jest bezpłatna.

Poza podręcznikami pozostają rzeczy, które dziecko wykorzystuje każdego dnia.

Plecak, piórnik, zeszyty, kredki, ołówki, gumka, temperówka, klej, nożyczki, farby, pędzle, plastelina, bloki rysunkowe i techniczne, papier kolorowy czy teczki, a lista może być długa.

Nie ma jednej obowiązującej w całym kraju „wyprawki”. To, czego potrzebuje uczeń, zależy od szkoły i nauczyciela. W jednej placówce lista może być krótka, w innej rodzice dostają znacznie bardziej szczegółowe wytyczne.

Dlatego również tutaj trudno uczciwie podać jedną kwotę dla wszystkich.

Rodzice dzieci szkolnych mogą skorzystać ze świadczenia „Dobry Start”. W 2026 roku to 300 zł raz w roku na każde dziecko uczące się w szkole. Świadczenie nie zależy od dochodu rodziny. Nie obejmuje natomiast dzieci uczęszczających do przedszkola ani dzieci realizujących roczne przygotowanie przedszkolne, czyli tzw. zerówkę.

300 zł może więc pomóc w zakupie wyprawki, ale rodzice mówią, że z tej kwoty nie da się pokryć wszystkich wydatków związanych z rozpoczęciem roku. A te nie kończą się na kredkach i zeszytach.

Jest też grupa wydatków, która często budzi pytania rodziców.

Bezpłatny dostęp finansowany z dotacji nie obejmuje podręczników do nieobowiązkowych zajęć edukacyjnych, w tym religii i etyki. Ministerstwo wskazuje również, że dotacja nie obejmuje podręczników do dodatkowych zajęć, takich jak drugi język obcy w szkole podstawowej.

Dlatego obok bezpłatnych podręczników do obowiązkowych przedmiotów może pojawić się konieczność zakupu materiałów związanych z zajęciami dodatkowymi.

A potem zaczynają pojawiać się kolejne składki.

Dzień Chłopaka. Mikołajki. Klasowe wydarzenia. Drobne prezenty. Wyjście do teatru. Wycieczka. Warsztaty. Czasem wystarczy jedna wiadomość w dzienniku elektronicznym: „prosimy o wpłatę”.

20 czy 30 zł może nie wyglądać jak duży wydatek. Ale jeśli w ciągu kilku tygodni pojawi się kilka podobnych próśb, suma zaczyna wyglądać inaczej.

I znów, to nie wszystkie te wydatki są obowiązkowe, a ich wysokość zależy od konkretnej placówki, klasy i decyzji rodziców.

Bo wszystkie wymienione wydatki dotyczą właściwie podstawowych potrzeb dziecka. A przecież wielu rodziców zapisuje swoje dzieci również na zajęcia dodatkowe.

Karate, taniec, akrobatyka, piłka nożna, pływanie, zajęcia plastyczne, język obcy czy nauka gry na instrumencie i możliwości jest coraz więcej. Każda kolejna aktywność oznacza jednak następną opłatę, często ponoszoną co miesiąc.

I tak niewielkie z pozoru kwoty zaczynają się sumować. Wyprawka, obiady, składki, wycieczki, klasowe wydarzenia, a do tego zajęcia, na które dziecko chce chodzić albo które rodzice uważają za wartościowe.

Wrzesień okazuje się więc dopiero początkiem. Bo kiedy policzymy wszystkie wydatki związane z dzieckiem, okazuje się, że szkolny czy przedszkolny budżet rodziny to znacznie więcej niż tylko koszt plecaka i kredek.

Początek roku szkolnego najczęściej kojarzy się z zakupem wyprawki. Tymczasem rzeczywiste wydatki są rozłożone na kolejne tygodnie i miesiące.

Najpierw są zakupy przed rozpoczęciem zajęć. Później obiady. Następnie składka, wyjście, wycieczka, wydarzenie klasowe czy dodatkowe materiały.

I właśnie dlatego wrześniowy rachunek rodzica nie kończy się wraz z pierwszym dzwonkiem.

W przypadku każdego dziecka wygląda to inaczej. Inne potrzeby ma przedszkolak, inne pierwszoklasista. Różnią się też wymagania placówek i nauczycieli oraz ceny produktów wybieranych przez rodziców.

Jedno pozostaje wspólne: publiczna placówka nie oznacza, że początek roku szkolnego nie generuje wydatków.