WYDMY ŚRÓDLĄDOWE MAGICZNEGO ŚRÓDLESIA

Tysiące lat temu, kiedy ostatni lodowiec ustępował z obszaru Magicznego Śródlesia, pozostawił po sobie pamiątkę – duże obszary piasków zlokalizowane w mikroregionie Obniżenie Wołowa (obszar leżący mniej więcej między Wołowem, Krzydliną Wielką a Orzeszkowem).

Następnie działalność wiatru formowała z tych piaszczystych ławic wydmy, na które z kolei wkraczała roślinność. W ten sposób powstały obecne wydmy śródlądowe.

Łańcuchy wydm 

Nasze wydmy znajdują się w południowej i wschodniej części Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy. Tworzą ciągi – łańcuchy wydm o długości kilku kilometrów. Sięgają one wysokości do 125 m n.p.m. Ich wysokość względna, którą możemy zobaczyć i poczuć w terenie, dochodzi do kilkunastu metrów. Niektóre łańcuchy wydm posiadają swoje nazwy, np.: Kościeliska, Podgórki, Studzianki, Trojaki, Wydmiska, Wydmuchy. Większość naszych wydm to wydmy paraboliczne o łukowatym kształcie, otwartym od zachodu (z tego najczęściej kierunku wiały formujące wydmy wiatry). Obecnie większość obszaru tych śródlądowych wydm porastają bory sosnowe; w niektórych miejscach są też kwaśne dąbrowy.

Piaszczyska dla owadów 

Przyrodniczo najciekawsze są piaszczyste drogi pośród wydm i ich skraje, zwłaszcza w rejonie szczytów wzgórz i o ekspozycji południowej. Tam tworzą się znakomite warunki od rozwoju fauny owadów charakterystycznych dla silnie nagrzewających się piaszczysk. Spotkamy tu wiele gatunków owadów z rzędu błonkoskrzydłych (do rzędu tego należą dobrze nam znane pszczoły, osy, trzmiele czy mrówki). Do najciekawszych z nich należą przedstawiciele rodziny grzebaczowatych, np. szczerklina czy taszczyn, które do swoich norek z larwami taszczą sparaliżowane owady. Najrzadszą błonkówką wydm śródlądowych Magicznego Śródlesia jest smukwa kosmata – gatunek umieszczony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt. Najpiękniejsze zaś – niespełna centymetrowej długości ciała złotolitki. Z innych rzędów owadów warto rozglądać się tutaj za trzyszczami (chrząszcze) oraz pasikonikami (prostoskrzydłe), zwłaszcza za siwoszkiem błękitnym – błękitne są jego rozłożone skrzydła podczas lotu. 

Naturalne ogrody zmysłów

Najłatwiej zaznajomić się z naszymi wydmami śródlądowymi w trzech miejscach. Idąc na południe od parkingu leśnego między Wołowem a Rudnem. Między Rudnem a Mojęcicami. Oraz na północ od Wrzosów, przy drodze do Orzeszkowa, gdzie znajduje się tablica DZPK informująca o wydmach śródlądowych PK Dolina Jezierzycy.

Aby w pełni rozkoszować się naszymi wydmami, proponuję wybrać dzień słoneczny, zdjąć buty i na bosaka powędrować po piaszczystych fragmentach dróg leśnych. Ciepło i masaż dla stóp, żywiczny aromat boru sosnowego, kolorowe owady... poczujemy się jak w naturalnym ogrodzie zmysłów.

Grzegorz Bobrowicz