Brzeg Dolny nie może poradzić sobie z problemem billboardów? Lekcje z innych miast

Mieszkańcy Brzegu Dolnego od lat narzekają na billboardy, które szpecą przestrzeń miejską. Zaniedbane, obdarte i zasłaniające widoczność reklamy są problemem, który w innych miastach udało się już rozwiązać. Choć podczas ostatniej sesji Rady Miejskiej w Brzegu Dolnym odrzucono petycję w sprawie uporządkowania przestrzeni reklamowej, przykład Wrocławia, Krakowa czy Zakopanego pokazuje, że wprowadzenie uchwały krajobrazowej może przynieść wymierne efekty.

Radni Brzegu Dolnego uznali, że podjęcie uchwały krajobrazowej jest w obecnej chwili niemożliwe ze względu na zawiłości prawne. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w grudniu 2023 roku stwierdził, iż obecne przepisy naruszają zasadę ochrony praw nabytych. Właściciele legalnych tablic reklamowych musieliby otrzymać odszkodowania, jeśli zostaliby zmuszeni do ich usunięcia lub dostosowania do nowych przepisów.

Pomimo słusznego celu, jakim jest poprawa estetyki miasta, radni uznali, że obowiązujące regulacje są niewystarczające, a uchwały krajobrazowe w ich obecnym kształcie nieskuteczne.

Wrocław w 2014 roku wprowadził uchwałę o Parku Kulturowym "Stare Miasto", która uporządkowała przestrzeń publiczną w centrum miasta. Na terenie 210 hektarów, obejmującym m.in. Rynek, Ostrów Tumski i Plac Kościuszki, zakazano wielkoformatowych reklam, ulotek i reklam na samochodach. Dzięki regulacjom ujednolicono wygląd szyldów, ogródków piwnych i kiosków, a przedsiębiorcy muszą teraz uzyskać zgodę konserwatora zabytków na każdą nową instalację reklamową.

Podobne rozwiązania wprowadzono w Krakowie, Zakopanem, Łodzi czy Warszawie, gdzie wprowadzenie parków kulturowych pozwoliło ograniczyć "reklamozę".

Jednolite zasady – Uchwały krajobrazowe określają wymiary, materiały i miejsca, w których mogą być umieszczane reklamy.

Kary za nielegalne reklamy – Gminy mogą naliczać wysokie kary za reklamy stawiane wbrew przepisom.

Współpraca z konserwatorami zabytków – W historycznych miejscach szyldy muszą być dostosowane do charakteru zabudowy.

Edukacja i egzekwowanie – Sukces we Wrocławiu to nie tylko sama uchwała, ale i działania urzędników oraz straży miejskiej, które pilnują przestrzegania przepisów.

Wprowadzenie uchwały krajobrazowej w Brzegu Dolnym wymagałoby przede wszystkim przeprowadzenia szczegółowej analizy prawnej, aby uniknąć problemów wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny. Mogłoby to obejmować:

Określenie zasad dla nowych reklam – Regulacje mogłyby dotyczyć jedynie nośników powstających w przyszłości, co nie naruszałoby praw nabytych właścicieli istniejących billboardów.

Utworzenie stref estetycznych – Wprowadzenie stref o bardziej restrykcyjnych zasadach, takich jak Rynek czy centrum miasta.

Usunięcie nielegalnych reklam – Już dziś możliwe jest egzekwowanie prawa wobec reklam umieszczonych bez odpowiednich zezwoleń.

Wprowadzenie regulacji może przynieść poprawę estetyki miasta, przyciągnąć turystów i zwiększyć jakość życia mieszkańców. Jak pokazały inne miasta, uporządkowanie przestrzeni publicznej wpływa pozytywnie na wizerunek lokalnej społeczności i gospodarkę.

Brzeg Dolny ma szansę stać się kolejnym miastem na mapie Polski, które skutecznie poradziło sobie z problemem "reklamozą". Kluczowe będzie jednak znalezienie balansu między interesami mieszkańców, właścicieli reklam a obowiązującymi przepisami.

mr