Kiedyś wszyscy zamieszkamy w ekologicznych farmach? A dzięki młodym architektom... będziemy zdrowi

Angelika Śliwińska, architektka z gminy Brzeg Dolny, zaprojektowała ekologiczną farmę i wygrała międzynarodowy konkurs ogłoszony przez organizację Architecture at Zero. Dzięki takim projektom zmienia się świat. Tak powstały elektryczne auta, czy wiatraki wytwarzające prąd. Angelika z racji swojego zawodu - architekta - stworzyła projekt farmy ekologicznej, który dziś wydaje się "kosmiczny". Ale kto wie czy za kilka lub kilkanaście lat, ludzie nie zamieszkają właśnie w takich farmach. - Po co robi się projekty, których nie można od razu realizować? - Chodzi o zmianę myślenia, rozwój w tym przypadku studentów architektury - odpowiada Angelika zaangażowana w zmienianie świadomości ludzi, aby żyli zdrowo, dobrze i mieszkali w domach, które nie rujnują Ziemi.

* Angelika Śliwińska – architekta, pasjonatka grafiki i wszystkiego co przyjemne dla oka. Po ukończeniu studiów magisterskich na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej postanowiła rozpocząć nowe studia Komunikacji Wizerunkowej na Uniwersytecie Wrocławskim, aby dalej rozwijać swoje pasje jakimi są grafika i public relations. W 2023 roku zdobyła nagrodę w konkursie organizowanym przez Architecture at Zero. Nazwa organizacji nie jest przypadkowa. Architektura zerowa netto odnosi się do budynku lub projektu składającego się z wielu budynków, który wytwarza na miejscu całą energię i wodę zużywaną przez budynki, a zatem nie przyczynia się do zmiany klimatu.

fot. Angelika Śliwińska, architektka z gminy Brzeg Dolny, wygrała międzynarodowy konkurs, który przyczynia się do zatrzymania zmian klimatu.

Kurier Gmin: Zaprojektowałaś ekologiczną farmę, a twój projekt wygrał międzynarodowy konkurs. Gdzie ta farma miałaby powstać?

Angelika Śliwińska: Swój projekt zrealizowałam pod opieką dr. hab. inż. arch. Pawła Kirschke, prof. uczelni oraz dzięki konsultacjom z doktorem Andrzejem Kaczmarkiem. Projekt zgłosiłam do międzynarodowego konkursu Architecture at Zero, w którym zdobyłam nagrodę Citation Award. Główne założenie projektowe polegało na stworzeniu miejsca, które stanowiłoby wzór odpowiedzialnego budownictwa. Planowana niskoemisyjna farma miałaby powstać w miejscowości Allensworth w hrabstwie Tulare. Ta osada, założona w 1908 roku, w tamtych czasach funkcjonowała jako samowystarczalna społeczność, gdzie osoby czarnoskóre mogły posiadać ziemię i żyć na równi z resztą społeczeństwa.

- Jak wygląda projekt?

- Zaprojektowałam parterowy budynek na planie litery L, otoczony zielenią i drzewami dającymi cień. Aby zmniejszyć ślad węglowy, budowa miałaby się odbywać z użyciem lokalnych materiałów, takich jak drewno z pobliskich tartaków. Główna konstrukcja budynku opiera się na bloczkach z betonu konopnego, które zapewniają dobrą izolację termiczną, są ognioodporne i hamują rozwój grzybów oraz pleśni.

Ekologiczna farma składa się z małego rynku z lokalnymi produktami. Świeże owoce i warzywa będą wyeksponowane, aby przyciągać klientów podróżujących pobliską drogą. Dodatkowo, obiekt będzie dysponował częścią produkcyjną, laboratorium, pomieszczeniami konferencyjnymi i warsztatowymi oraz dużą kuchnią i magazynem.

Kompleks zawiera system z wykorzystaniem pompy ciepła do chłodzenia i ogrzewania,

aby zapewnić optymalną temperaturę wewnątrz. Został oświetlony energooszczędnymi lampami LED, a energię elektryczną dostarczą panele fotowoltaiczne. Całość uzupełniają zbiornik wodny i zielone dachy.

- Jak taka farma może wpłynąć na nasz klimat?

- Farma zaprojektowana w sposób ekologiczny może znacząco wpłynąć na klimat poprzez zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych dzięki wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii, takich jak energia słoneczna i wiatrowa. Poprawa mogą przyczynić się do poprawy jakości gleby i sekwestracji dwutlenku węgla, co pozytywnie wpłynie na lokalny i globalny klimat.

- Myślisz, że tego typu projekty mają szansę na realizację?

Tak, wierzę, że projekty ekologiczne mają dużą szansę na realizację, zwłaszcza w kontekście rosnącej świadomości ekologicznej oraz wsparcia ze strony rządów i organizacji międzynarodowych. Coraz więcej inwestorów i społeczności dostrzega korzyści płynące z zrównoważonych rozwiązań.

- Taka przyszłość, jaką zaprojektowałaś, może oznaczać tańsze życie? Ludzie boją się zmian, bo myślą, że będą płacić większe rachunki za prąd, śmieci, itp.

- Tak, taka przyszłość może oznaczać tańsze życie. Inwestycje w odnawialne źródła energii, recykling wody oraz lokalne, ekologiczne rolnictwo, mogą prowadzić do długoterminowych oszczędności. Mniejsze rachunki za energię, wodę i żywność oraz zmniejszenie kosztów związanych z leczeniem chorób wywołanych zanieczyszczeniem środowiska to tylko niektóre z korzyści.

- Ten projekt wyszedł z twojego wnętrza i twojego stylu życia. Jak dbasz o planetę?

- Tak, projekt jest zgodny z moim stylem życia. Dbam o planetę poprzez segregację odpadów, minimalizację zużycia plastiku, korzystanie z produktów wielorazowego użytku oraz wspieranie lokalnych, ekologicznych producentów żywności. Staram się także oszczędzać energię i wodę oraz wybierać bardziej ekologiczne środki transportu. Nie spożywam również mięsa ani produktów odzwierzęcych.

- Jak oceniasz zmieniający się klimat?

- Zmieniający się klimat jest jednym z najważniejszych wyzwań naszych czasów. Obserwujemy coraz częstsze i bardziej ekstremalne zjawiska pogodowe, topnienie lodowców oraz podnoszenie się poziomu mórz. Wymaga to natychmiastowych działań na poziomie globalnym, krajowym i lokalnym, aby ograniczyć negatywne skutki zmian klimatu.

- Co jako architektka radziłabyś mieszkańcom, którzy mieszkają w domach z kopciuchami, podlewają ogródki wodą z kranu? Jak oduczyć ich tych złych nawyków? Czym ich przekonać?

- Radziłabym rozważyć inwestycje w bardziej ekologiczne systemy grzewcze, takie jak pompy ciepła czy panele słoneczne. Ważna jest edukacja i świadomość korzyści wynikających z oszczędzania energii i wody. Można organizować warsztaty i spotkania, które pokażą, jak w praktyce wdrażać zrównoważone rozwiązania oraz jakie oszczędności mogą one przynieść. Przykłady sukcesów sąsiadów czy lokalnych liderów ekologii mogą być silnym argumentem.

- Jak twoi znajomi zareagowali na wygraną w konkursie?

- Moi najbliżsi i przyjaciele zareagowali z ogromnym entuzjazmem i wsparciem. Byli dumni z moich osiągnięć i docenili, że projekt jest zgodny z wartościami, które wspólnie podzielamy.

- Czy słyszałaś głosy, że to co zaprojektowałaś, to daleka przyszłość?

- Na szczęście nie. Jestem przekonana, że technologia i zrównoważone rozwiązania rozwijają się bardzo szybko i mogą stać się naszą rzeczywistością szybciej, niż się spodziewamy. Wiele z elementów mojego projektu jest już dostępnych i wdrażanych na małą skalę.

- Czy taka farma mogłaby powstać w naszym klimacie, na jednej z naszych wsi?

- Ta konkretna należy do Allensworth, były tutaj brane pod uwagę wszystkie specyficzne czynniki klimatyczne. Ale tak, przy dodatkowej pracy, analizom i dokładnym sprawdzeniu czynników klimatycznych taka farma mogłaby powstać w naszym klimacie. Wiele z technologii i rozwiązań zrównoważonych jest uniwersalnych i może być dostosowanych do lokalnych warunków. Kluczem jest dostosowanie specyficznych elementów projektu do lokalnych zasobów i warunków klimatycznych.

- Skąd czerpałaś inspiracje do swojego projektu?

- Inspiracje czerpałam z natury, tradycyjnych metod budownictwa oraz nowoczesnych technologii zrównoważonego rozwoju. Podróże i obserwacje różnych kultur i ich podejścia do zrównoważonego życia były dla mnie ogromnym źródłem inspiracji.

- Myślisz, że to nasza przyszłość?

- Tak, wierzę, że zrównoważone rozwiązania są naszą przyszłością. W obliczu zmian klimatycznych i rosnącej świadomości ekologicznej, tego typu projekty powinny być coraz bardziej powszechne i niezbędne.

- Zaprojektujesz kiedyś taki dom dla siebie czy znajomych? A może już to robisz? Jak będzie wyglądał twój dom?

- Z pewnością chciałabym zaprojektować taki dom dla siebie i mojej rodziny. Mój wymarzony dom to miejsce zintegrowane z naturą, energooszczędne i samowystarczalne. Będzie wykorzystywał odnawialne źródła energii, systemy zbierania deszczówki i recyklingu wody oraz ekologiczne materiały budowlane. Nie może w nim zabraknąć ogromnej ilości zieleni i przestrzeni, która sprzyja zdrowemu, zrównoważonemu stylowi życia.

*Konkurs Architecture at Zero, w którym Angelika Śliwińska brała udział, powstał w odpowiedzi na cele dotyczące zerowej energii netto określone przez Kalifornijską Komisję ds. Użyteczności Publicznej (CPUC) w raporcie z 2008 r., zatytułowanym Długoterminowy plan strategiczny stanu Kalifornia w zakresie efektywności energetycznej. W tym raporcie CPUC określiło cztery "duże i odważne strategie efektywności energetycznej" dla Kalifornii, które obejmują cele, zgodnie z którymi do 2020 r. wszystkie nowe budynki mieszkalne w Kalifornii będą ZNE, a do 2030 r. wszystkie nowe budownictwo komercyjne będą ZNE.

Marta Ringart-Orłowska