Co wykryła RIO w Brzegu Dolnym i Wińsku? 965 dni czekali na decyzję, błędy w sprawozdaniach i podatkach

W naszym powiecie znamy już wyniki ostatnich kontroli Brzegu Dolnego i Wińska. Co wykrywano podczas kontroli? Są wśród ustaleń sprawy trwające 965 dni, ponad milion złotych różnicy w sprawozdawczości, niewykazane do opodatkowania nieruchomości i brak informacji o wynikach siedmiu przetargów. Kiedy do urzędu wchodzą kontrolerzy Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO), nie oznacza to automatycznie, że ktoś wcześniej podejrzewał nieprawidłowości. Kompleksowe kontrole są elementem ustawowego nadzoru nad samorządami.

Brzeg Dolny. Sprawa podatkowa trwała nawet 965 dni

Ostatnia kompleksowa kontrola gospodarki finansowej Gminy Brzeg Dolny trwała od 22 listopada 2023 r. do 23 stycznia 2024 r., kiedy burmistrzem był jeszcze Paweł Pirek, a skarbnikiem Anna Gawarecka-Siewruk. Wystąpienie pokontrolne RIO nosi datę 22 lutego 2024 r. Kontrolerzy sprawdzili również wybrane zamówienia publiczne: modernizację dachu budynku Liceum Ogólnokształcącego, poprawę efektywności energetycznej Pałacu oraz termomodernizację pływalni Aquasport.

Jednym z najbardziej charakterystycznych ustaleń były terminy rozpatrywania spraw podatkowych. RIO ustaliła, że spośród 23 decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych wydanych w 2022 r. w 11 przypadkach sprawy załatwiono po upływie od 83 do aż 965 dni od wszczęcia postępowania. Podatników nie zawiadamiano przy tym o nowym terminie załatwienia sprawy ani o przyczynach niedotrzymania ustawowych terminów.

Kontrolerzy zwrócili też uwagę na sposób weryfikowania deklaracji podatkowych. W czasie kontroli część podatników złożyła korekty. W przypadku trzech podatników zobowiązania za lata 2018–2023 zwiększono łącznie o 42 107 zł, natomiast w przypadku jednego podatnika zobowiązania za lata 2019–2023 zmniejszono łącznie o 80 877 zł. Kolejnych podatników urząd wezwał do złożenia korekt. RIO stwierdziła także przypadek, w którym urząd rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, choć w chwili jego złożenia podatnik takiej zaległości jeszcze nie posiadał.

Obligacje. 1,17 mln zł zawyżonych zobowiązań odsetkowych w sprawozdaniu

Kolejny istotny fragment kontroli Brzegu Dolnego dotyczył obligacji. RIO ustaliła, że w księgach na koniec 2022 r. ujęto także prognozowane, niewymagalne jeszcze odsetki przypadające na okres od 1 stycznia do 24 maja 2023 r. W konsekwencji w bilansie z wykonania budżetu na koniec 2022 r. suma bilansowa była zawyżona o 729 957 zł.

Izba wskazała również, że w sprawozdaniu Rb-28S zobowiązania z tytułu odsetek od wyemitowanych obligacji zostały zawyżone:

• na 31 grudnia 2022 r. o 222 206 zł,

• na 31 marca 2023 r. o 1 174 369 zł.

  Reklama

To nie oznacza, że z gminnej kasy zniknęło ponad milion złotych. RIO wskazała na nieprawidłowy sposób ujęcia zobowiązań w księgach i sprawozdawczości. Z dokumentu wynika również, że według potwierdzenia banku zobowiązanie gminy na koniec 2022 r. związane z emisją obligacji wynosiło 27 322 206 zł, z czego 27,1 mln zł stanowiło zobowiązanie główne, a 222 206 zł odsetki za okres od 25 listopada do 31 grudnia 2022 r.

Brzeg Dolny. Były też nieruchomości

Kontrola objęła również gospodarowanie majątkiem. RIO stwierdziła, że na stronach internetowych urzędu nie opublikowano wykazów dotyczących przeznaczonych do zbycia działek 388/8 i 388/10 w Brzegu Dolnym, lokalu niemieszkalnego nr 3 przy ul. Sienkiewicza oraz działki 207/4 w Godzięcinie. Ponadto ogłoszenie o drugim przetargu ustnym nieograniczonym dotyczącym m.in. działek 388/8 i 388/10 nie zostało opublikowane na stronach internetowych urzędu w sposób wymagany przepisami.

W wystąpieniu RIO zapisano, że za nieprawidłowości powstałe w okresie objętym kontrolą odpowiedzialność ponoszą burmistrz Brzegu Dolnego (Paweł Pirek), skarbnik gminy (Anna Gawarecka-Siewruk) oraz zgodnie z zakresami czynności pracownicy merytoryczni urzędu.

Wińsko. Kontrolerzy korzystali nawet z Google Street View

Znacznie świeższy dokument dotyczy Gminy Wińsko, którym zarządza Jolanta Krysowata-Zielnica, a skarbnikiem jest Anna Kupczyk. RIO przeprowadziła tam kompleksową kontrolę od 13 maja do 25 czerwca 2026 r. Wystąpienie pokontrolne sporządzono 12 sierpnia, a w BIP RIO opublikowano je 19 sierpnia.

I właśnie tutaj znalazł się jeden z ciekawszych smaczków. RIO badała deklaracje dotyczące podatku od nieruchomości trzech osób prawnych. Kontrolerzy weryfikowali dane przy użyciu Geoportalu, internetowej mapy Google – Street View – oraz Systemu Informacji Przestrzennej Powiatu Wołowskiego. Co ustalili? Według RIO podatnicy w deklaracjach za 2024 i 2025 r. nie wykazali do opodatkowania wszystkich gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków oraz budowli. W trakcie kontroli urząd wezwał ich do złożenia wyjaśnień i korekt deklaracji.

Na razie dokument nie podaje kwoty, jaka może z tego wyniknąć. RIO zobowiązała jednak gminę do poinformowania Izby o skutkach podjętych działań, w tym o skutkach finansowych. To właśnie ta informacja pokaże, czy i jakie dodatkowe należności podatkowe zostaną ustalone.

Wińsko. Siedem przetargów bez informacji o wynikach w BIP

Kontrolerzy sprawdzili również gospodarowanie nieruchomościami. RIO stwierdziła, że w BIP urzędu nie zamieszczono informacji o wynikach siedmiu przetargów na sprzedaż nieruchomości gruntowych. Dotyczyły one działek w Małowicach, Moczydlnicy Klasztornej, Wyszęcicach i Krzelowie.

To jednak nie wszystko. RIO ustaliła, że nie sporządzono i w konsekwencji nie podano do publicznej wiadomości wymaganych wykazów nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. Wskazane w dokumencie zarządzenia wójta obejmowały: 13 nieruchomości w 2023 r., 20 w 2024 r. oraz 22 w 2025 r. Oddzielnie RIO wskazała także lokal mieszkalny z pomieszczeniem usługowym przy pl. Wolności 20/1 w Wińsku, przeznaczony do najmu. W tym miejscu warto zachować precyzję: z dokumentu wynika liczba pozycji objętych poszczególnymi zarządzeniami, ale nie należy na tej podstawie automatycznie przesądzać, że było to 55 różnych nieruchomości.

Mieszkania w Jakubikowicach – informacja opublikowana po terminie

RIO sprawdziła również zamówienie dotyczące utworzenia mieszkań gminnych w Jakubikowicach. Końcowego odbioru robót dokonano 9 października 2025 r. Informacja o wykonaniu umowy powinna zostać zamieszczona w Biuletynie Zamówień Publicznych najpóźniej 10 listopada. Gmina opublikowała ją 21 listopada 2025 r. RIO uznała to za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych.

Izba miała także zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia inwentaryzacji części gminnego majątku użytkowanego przez inne jednostki. Zamiast spisu z natury należało uzyskać od tych jednostek potwierdzenie prawidłowości stanu aktywów wykazanego w księgach. RIO skierowała do gminy sześć wniosków pokontrolnych. W dokumencie zapisano też, że za stwierdzone w okresie objętym kontrolą nieprawidłowości odpowiada wójt Gminy Wińsko oraz zgodnie ze swoimi zakresami czynności, pracownicy merytoryczni urzędu.

Teraz kontrolerzy są w Wołowie i starostwie

Na wyniki kolejnych dwóch kontroli nie trzeba będzie długo czekać. Według aktualnego wykazu RIO we Wrocławiu kompleksowa kontrola Gminy Wołów rozpoczęła się 1 lipca 2026 r., natomiast Powiatu Wołowskiego – 8 lipca 2026 r.

W obu przypadkach planowany termin zakończenia kontroli to 27 sierpnia 2026 r. Na obecnym etapie nie wiadomo, jakie będą wyniki tych kontroli. Sam fakt ich prowadzenia nie oznacza też stwierdzenia nieprawidłowości, są to ustawowe kontrole kompleksowe.

Zgodnie z ustawą regionalne izby obrachunkowe co najmniej raz na cztery lata przeprowadzają kompleksową kontrolę gospodarki finansowej każdej jednostki samorządu terytorialnego. Inspektorzy mogą żądać dokumentów i informacji, sprawdzać gospodarkę finansową, dokumentację dotyczącą środków pieniężnych i majątku, a także zaglądać do indywidualnej dokumentacji podatkowej. Po kontroli powstaje protokół, a następnie wystąpienie pokontrolne zawierające stwierdzone nieprawidłowości i wnioski zmierzające do ich usunięcia. Kontrolowana jednostka ma 30 dni od otrzymania wystąpienia na poinformowanie RIO o wykonaniu wniosków lub przyczynach ich niewykonania.