Nie klikaj w ciemno! Uważaj na cyfrowe pułapki i oszustwa

Każdy z nas bywa konsumentem w sieci. Kupujemy ubrania, opłacamy rachunki, zamawiamy jedzenie. I choć wydaje nam się, że panujemy nad swoimi wyborami, rzeczywistość bywa inna. Z okazji zbliżającego się Światowego Dnia Konsumenta (15 marca), eksperci z UOKiK przypominają: w internecie czujność to podstawa nie tylko od święta.

Policjanci z Wołowa regularnie publikują ostrzeżenia przed oszustwami internetowymi, od fałszywych linków do dopłat za paczki, po wyłudzenia danych. Jednak zagrożenie ma też subtelniejszą twarz. To tzw. dark patterns – sprytne triki psychologiczne ukryte w wyglądzie stron i aplikacji, które mają nas zmusić do wydania pieniędzy, których nie planowaliśmy wydać.

Pułapki, które dotyczą nas wszystkich

Znasz to uczucie? Wchodzisz na stronę, a tam licznik bije: „Zostały tylko 2 minuty na dokończenie zakupu!”. Albo komunikat: „To ostatnia sztuka, 15 osób właśnie ogląda ten przedmiot!”. Często to sztucznie kreowana presja, która ma wyłączyć nasze racjonalne myślenie.

– Z okazji Światowego Dnia Konsumenta życzę, aby za każdym naszym kliknięciem stała spokojna, świadoma decyzja. Dziś walka toczy się nie tylko o nasze pieniądze, ale też o uwagę, czas i dane osobowe – mówi Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK. – Zatrzymajmy się na chwilę i zadajmy sobie proste pytanie: czy naprawdę wybieram samodzielnie?

Na co uważać podczas zakupów?

UOKiK, w ramach nowej kampanii „Nie klikaj w ciemno!”, wskazuje najczęstsze metody manipulacji:

• „Podrzucone” produkty: Usługi (np. dodatkowe ubezpieczenie), które automatycznie lądują w Twoim koszyku, choć ich nie zaznaczyłeś.

  Reklama

• Trudne rozstania: Subskrypcje, które włącza się jednym kliknięciem, ale aby je wyłączyć, trzeba przejść przez skomplikowany labirynt ustawień.

• Ukryte koszty: Cena, która nagle rośnie o dziwne opłaty dopiero w ostatnim kroku, tuż przed płatnością.

• Wymuszona pilność: Liczniki czasu i komunikaty o rzekomych brakach magazynowych.

Jak się bronić? 

W przypadku zakupów online warto dodać do tego kilka nawyków:

1. Czytaj, co zatwierdzasz: Nie klikaj „Akceptuję wszystko” tylko po to, by zamknąć okienko.

2. Porównuj ceny: Nie kupuj pod wpływem impulsu tylko dlatego, że strona twierdzi, że oferta zaraz wygaśnie.

   Reklama

3. Sprawdzaj koszyk: Przed zatwierdzeniem płatności upewnij się, czy kwota końcowa zgadza się z Twoimi wyliczeniami.

Pamiętajmy, że świadomy konsument to bezpieczny konsument. Więcej praktycznych porad można znaleźć w nowym poradniku UOKiK „Nie klikaj w ciemno!”, który krok po kroku uczy, jak odzyskać kontrolę nad własnym kursorem.

Warto wiedzieć:

Światowy Dzień Konsumenta obchodzony jest co roku 15 marca. To dobry moment, by sprawdzić swoje wyciągi bankowe pod kątem niechcianych opłat. Jeśli czujesz, że padłeś ofiarą oszustwa, niezwłocznie skontaktuj się z bankiem oraz zgłoś sprawę na Komendę Powiatową Policji w Wołowie.