Światowy Dzień bez Tytoniu – papierosy, e-papierosy i nikotyna w każdej formie nadal groźne dla zdrowia

31 maja obchodzimy Światowy Dzień bez Tytoniu, ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). To nie tylko okazja do refleksji nad własnym stylem życia, ale także do rozmowy o zdrowiu publicznym, profilaktyce i stale rosnącym problemie uzależnień wśród młodzieży i dorosłych.

Choć tradycyjne papierosy są dziś mniej popularne niż kilkanaście lat temu, zagrożenie związane z nikotyną wcale nie maleje. Wręcz przeciwnie – zmieniła się forma, ale nie problem. Na rynku pojawiły się nowe, często uznawane za „bezpieczniejsze” zamienniki, takie jak e-papierosy, podgrzewacze tytoniu, saszetki nikotynowe, a nawet „papierosy bezdymne”.

Ich marketing opiera się często na pozornie przekonujących hasłach: „mniej szkodliwe”, „lepsze dla otoczenia”, „nowoczesna alternatywa”. Tymczasem eksperci nie mają wątpliwości – każda forma przyjmowania nikotyny jest szkodliwa dla zdrowia, a wiele z nich prowadzi do równie silnego, a czasem szybszego uzależnienia niż klasyczne papierosy.

E-papierosy, czyli urządzenia elektroniczne inhalujące nikotynę w postaci aerozolu, zyskały popularność zwłaszcza wśród młodzieży. Dostępność smakowych liquidów, łatwy dostęp w Internecie i przekonanie o ich "nieszkodliwości" sprawiają, że sięgają po nie coraz młodsi użytkownicy – często już w wieku gimnazjalnym.

Badania wskazują jednak jasno:

• aerozol z e-papierosów zawiera szkodliwe związki chemiczne, m.in. formaldehyd, aceton, ołów i arsen,

• wpływa negatywnie na układ oddechowy – powodując podrażnienia, kaszel, duszności i zwiększoną podatność na infekcje,

  Reklama

• prowadzi do uzależnienia – nikotyna zawarta w liquidach oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy i może zaburzać rozwój mózgu u młodych osób.

W USA zarejestrowano nawet przypadki ostrego uszkodzenia płuc (tzw. EVALI) związanego z używaniem e-papierosów.

Podgrzewacze tytoniu również nie są wolne od ryzyka. Choć nie generują klasycznego dymu, proces podgrzewania tytoniu nadal uwalnia dziesiątki szkodliwych substancji. Niektóre z nich są rakotwórcze lub mają działanie drażniące.

Również saszetki nikotynowe, które wkłada się pod język lub wargę, szybko uzależniają i mogą powodować:

• uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej,

• nadciśnienie,

• zaburzenia rytmu serca,

• i inne efekty ogólnoustrojowe.

Największym zagrożeniem jest dziś popularność nikotyny wśród młodych ludzi. Według badań prowadzonych w Polsce, co trzeci nastolatek próbował e-papierosów, a wielu z nich nie uważa ich za groźne.

Tymczasem:

• nikotyna silnie uzależnia już po kilku dniach używania,

• pogarsza koncentrację, jakość snu i zdolności poznawcze,

• może prowadzić do stanów lękowych i depresyjnych,

• zwiększa ryzyko sięgnięcia po inne substancje psychoaktywne.

  Reklama

Każdy 31 maja to okazja, by podjąć pierwszy krok w kierunku zdrowia – własnego i swoich bliskich. Rzucenie palenia (również w nowoczesnej formie) przynosi korzyści niemal natychmiast:

• po 20 minutach – ciśnienie i tętno zaczynają wracać do normy,

• po 2 dniach – poprawia się smak i węch,

• po kilku miesiącach – zmniejsza się kaszel i duszność,

• po roku – ryzyko choroby wieńcowej spada o połowę,

• po 10 latach – znacząco maleje ryzyko zachorowania na raka płuc.

Jeśli rozważasz rzucenie palenia, sięgnij po wsparcie. Pomagają:

• lekarze POZ,

• poradnie antynikotynowe,

• infolinie NFZ i kampanie społeczne,

• aplikacje mobilne wspierające proces odstawienia nikotyny.

Dziś jest najlepszy dzień, by zacząć żyć bez tytoniu. Dla siebie – i dla tych, którzy są obok.