Zmiany dla sołtysów od 2026 roku. Nowe uprawnienia i obowiązki także w powiecie wołowskim

Od 1 stycznia 2026 roku w życie wchodzą przepisy, które znacząco zmieniają rolę sołtysów w Polsce. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wzmacnia pozycję sołtysów jako przedstawicieli mieszkańców wsi, dając im nowe kompetencje, ale również zapewniając większe bezpieczeństwo prawne. Zmiany obejmą także gminy Brzeg Dolny, Wołów oraz Wińsko, czyli cały powiat wołowski.

Nowe przepisy wprowadzają szereg istotnych rozwiązań, które mają wzmocnić udział sołtysów w życiu samorządowym:

• Obowiązkowe ubezpieczenie OC i NNW

Każdy sołtys będzie objęty ochroną ubezpieczeniową finansowaną przez gminę. Obejmuje ona odpowiedzialność cywilną oraz następstwa nieszczęśliwych wypadków podczas wykonywania obowiązków.

• Udział w pracach komisji rady gminy

Sołtysi zyskają prawo uczestnictwa w posiedzeniach komisji rady gminy – nie tylko w sesjach rady. Choć bez prawa głosu, będą mogli zabierać głos i zgłaszać problemy mieszkańców.

• Szersze kompetencje w zarządzaniu mieniem komunalnym

Po uzyskaniu upoważnienia wójta lub burmistrza sołtysi będą mogli współzarządzać m.in. świetlicami wiejskimi, placami zabaw czy terenami rekreacyjnymi.

• Elastyczniejsze zasady funduszu sołeckiego

Nowe przepisy umożliwiają częściowe odrzucenie wniosków bez konieczności unieważniania całego planu wydatków sołectwa.

• Konwenty sołtysów i młodzieżowe rady

Ustawodawca dopuścił tworzenie konwentów sołtysów jako ciał doradczych oraz młodzieżowych rad jednostek pomocniczych.

Celem zmian jest wzmocnienie roli sołtysa jako realnego partnera samorządu, a także usprawnienie realizacji lokalnych inicjatyw zgłaszanych przez mieszkańców wsi.

Liczba sołtysów odpowiada liczbie sołectw w danej gminie. Na tej podstawie można określić skalę zmian w regionie.

Gmina Brzeg Dolny

Na terenie gminy funkcjonuje 13 sołectw, m.in. Bukowice, Godzięcin, Grodzanów, Jodłowice, Naborów, Pogalewo Małe i Wielkie, Pysząca, Radecz, Stary Dwór, Wały, Żerków i Żerkówek.

Oznacza to 13 sołtysów w gminie Brzeg Dolny.

Gmina Wołów

Gmina Wołów obejmuje 37 sołectw.

Około 37 sołtysów reprezentuje mieszkańców wsi na terenie gminy.

Gmina Wińsko

Wińsko jest jedną z najbardziej rozdrobnionych gmin pod względem sołectw – jest ich 44.

44 sołtysów pełni tu swoje funkcje.

⸻

Nowe przepisy mają przełożyć się na lepszą komunikację między mieszkańcami a samorządem, większą sprawczość sołectw oraz realne wsparcie osób pełniących funkcję sołtysa. Dla gmin oznacza to także większą odpowiedzialność organizacyjną i finansową, ale jednocześnie szansę na sprawniejsze zarządzanie sprawami lokalnymi.

Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i będą miały bezpośredni wpływ na funkcjonowanie wsi w całym powiecie wołowskim.