Renta alkoholowa – kto może ją dostać, kto ją wypłaca i na jakich zasadach?

Coraz częściej w przestrzeni publicznej pojawia się hasło "renta alkoholowa". Warto jednak wyjaśnić: w polskim prawie nie istnieje osobne świadczenie o takiej nazwie. Chodzi o rentę z tytułu niezdolności do pracy, którą można otrzymać m.in. w przypadku poważnych chorób spowodowanych uzależnieniem od alkoholu.

Czy istnieje "renta za alkoholizm"? Nie ma świadczenia przyznawanego "za picie".

Renta może zostać przyznana nie za sam fakt uzależnienia, lecz za trwałą lub długotrwałą niezdolność do pracy, która jest skutkiem choroby – także tej wywołanej wieloletnim nadużywaniem alkoholu.

Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu) jest w klasyfikacji medycznej traktowany jako choroba. Jeśli prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych, możliwe jest uzyskanie świadczenia rentowego.

Renta z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyznana osobie, która:

 1. Jest niezdolna do pracy (częściowo lub całkowicie),

 2. Ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (czyli odpowiedni staż pracy),

 3. Niezdolność do pracy powstała w czasie ubezpieczenia lub w określonym czasie po jego ustaniu.

Choroby najczęściej brane pod uwagę:

 - marskość wątroby,

 - przewlekła niewydolność wątroby,

 - encefalopatia alkoholowa,

 - poważne zaburzenia psychiczne,

 - uszkodzenia układu nerwowego,

 - zaawansowana neuropatia,

 - ciężkie zespoły abstynencyjne z powikłaniami.

Kluczowa jest opinia lekarza orzecznika, który ocenia stopień niezdolności do pracy.

Renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaca:

 - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – w przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę, prowadzących działalność gospodarczą, itp.

 - Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – w przypadku rolników.

 1. Złożenie wniosku o rentę w ZUS lub KRUS.

 2. Dołączenie dokumentacji medycznej.

 3. Badanie przez lekarza orzecznika.

 4. Wydanie decyzji administracyjnej.

Renta może być:

 - czasowa (np. na 1–3 lata),

 - stała – jeśli niezdolność do pracy jest trwała.

Kwota zależy od:

 - zgromadzonego kapitału składkowego,

 - stażu pracy,

 - rodzaju niezdolności (częściowa czy całkowita).

Minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy jest ustalana ustawowo i podlega waloryzacji (co roku w marcu).

Tak. Jeśli:

 - stan zdrowia się poprawi,

 - osoba odzyska zdolność do pracy,

 - nie stawi się na badanie kontrolne.

Temat "renty alkoholowej" budzi emocje. Część opinii publicznej uważa, że państwo "nagradza" osoby uzależnione. W praktyce jednak system nie ocenia moralnie przyczyn choroby – liczy się stan zdrowia i zdolność do pracy.

Podobnie jak w przypadku chorób spowodowanych paleniem czy otyłością, świadczenie nie jest nagrodą, lecz formą zabezpieczenia socjalnego.

Samo uzależnienie od alkoholu, bez poważnych powikłań zdrowotnych i bez stwierdzonej niezdolności do pracy, nie jest podstawą do przyznania renty.