Straż gminna w Wińsku będzie kontrolować nielegalny handel, szamba i bałagan. Czy Wołów i Brzeg Dolny też pójdą w ich ślady?

Gmina Wińsko jako pierwsza w powiecie wołowskim powołała straż gminną. Nowa formacja ma zająć się m.in. kontrolami szamb i pieców, dzikimi wysypiskami, nielegalnym handlem czy wykroczeniami porządkowymi. Co na to Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu?

Wińsko będzie pierwszą gminą w powiecie wołowskim posiadającą własną straż gminną. Decyzja wzbudziła spore zainteresowanie mieszkańców. Jedni liczą na większy porządek i szybsze reagowanie na zgłaszane problemy, inni zastanawiają się, czy oznacza to więcej kontroli i mandatów? Mieszkańcy Wińska przyjmują zmiany i nie protestują. 

Jak podkreśla wójt Jolanta Krysowata-Zielnica w rozmowie z urzędnikiem gminy opublikowanej na  stronie internetowej urzędu, mieszkańcy nie powinni obawiać się nowej formacji.

– Przez najbliższe tygodnie będziemy edukować i uświadamiać mieszkańców. Potem pierwszy strażnik gminny zacznie działać w terenie i przy monitoringu. Mieszkańcy nie mają się czego obawiać. Przeciwnie. Większość z nas odetchnie z ulgą. Natomiast pewna grupa, która nie szanuje innych, będzie się musiała zdyscyplinować – mówi zadowolona ze swojego pomysłu wójt.

O opinię zapytaliśmy bezpośrednio Komendę Wojewódzką Policji we Wrocławiu.

– Utworzenie Straży Gminnej w Wińsku jest uzasadnione i potrzebne ze względu na potrzebę wsparcia lokalnych służb w zakresie działań o charakterze prewencyjnym. Pozwoli to odciążyć funkcjonariuszy Policji z tzw. rutynowych zadań porządkowych, takich jak egzekwowanie przepisów o ochronie środowiska czy dbanie o ład przestrzenny, co umożliwi policjantom skoncentrowanie działań na realizacji pozostałych ustawowych obowiązków, m.in. zwalczaniu przestępczości kryminalnej – przekazał nam Przemysław Ratajczyk z Sekcji Prasowej Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu.

Policja zwraca uwagę, że analiza bezpieczeństwa na terenie gminy pokazuje, iż dominują tam wykroczenia i przestępstwa o charakterze porządkowym.

– Potrzebę utworzenia Straży Gminnej należy rozpatrywać w kategorii intensyfikacji przeciwdziałania i reagowania na naruszenia ładu i porządku, takich jak akty wandalizmu, chuligaństwa, kontrola palenisk, gospodarki odpadami, spożywanie alkoholu w miejscach niedozwolonych, zakłócanie ciszy nocnej, problem bezpańskich zwierząt czy poprawa bezpieczeństwa dzieci w obrębie placówek oświatowych – podkreśla KWP.

Jednocześnie policja uspokaja mieszkańców, że powołanie straży nie oznacza ograniczenia policyjnych patroli.

– Utworzenie Straży Gminnej nie spowoduje redukcji liczby policjantów pełniących służbę na terenie gminy Wińsko, a wsparcie w postaci strażników pozwoli policjantom podejmować wspólne inicjatywy na rzecz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców – czytamy w odpowiedzi przesłanej do naszej redakcji.

Jak tłumaczy mieszkańcom wójt, straż gminna nie będzie zastępować policji. Nie będzie zatrzymywać kierowców do kontroli drogowych, mierzyć prędkości ani badać trzeźwości. Skupi się natomiast na sprawach, które od lat sprawiają problemy samorządom.

– Policjanci mają się czym zajmować. Poważnych wykroczeń i przestępstw niestety i u nas nie brakuje. Straż gminna będzie wspierać Policję i Urząd Gminy – podkreśla Jolanta Krysowata-Zielnica.

Do zadań strażników mają należeć m.in. kontrole gospodarki odpadami, udział w kontrolach szamb i pieców, reagowanie na spożywanie alkoholu w miejscach publicznych, porzucone wraki pojazdów, nielegalny handel czy wykroczenia związane z utrzymaniem porządku.

Wójt zwraca uwagę, że coraz więcej obowiązków w zakresie ochrony środowiska nakładanych jest właśnie na gminy.

- Strażnik gminny, który ma inne uprawnienia niż urzędnik, będzie mógł w takich kontrolach uczestniczyć  – mówi wójt, odnosząc się do narzuconego gminie obowiązku kontroli szamb i pieców.

Jak wynika z informacji przekazanych przez gminę, straż nie będzie funkcjonowała jako odrębna jednostka z własną siedzibą czy flotą samochodów.

– Na początek wystarczy jeden etat i to spośród osób już zatrudnionych. Żadnych nowych pieniędzy na nowego pracownika. Po prostu ktoś, kto już pracuje, dostanie nowe zadania i uprawnienia – mówi wójt.

Z kolei z informacji przekazanych naszej redakcji przez Komendę Wojewódzką Policji wynika, że docelowo w Wińsku ma pracować dwóch strażników gminnych, którzy będą wspierać działania dzielnicowych.

Problemy, o których mówi gmina Wińsko, nie są obce także mieszkańcom pozostałych gmin powiatu. W ostatnich latach wielokrotnie informowaliśmy o nielegalnych wysypiskach śmieci, spalaniu odpadów, porzuconych samochodach czy aktach wandalizmu w Wołowie i Brzegu Dolnym. Kontrole dotyczące szamb i pieców również należą do obowiązków samorządów.

Na razie ani Wołów, ani Brzeg Dolny nie posiadają straży miejskiej czy gminnej. Pozostaje więc pytanie, czy przykład Wińska stanie się początkiem szerszej dyskusji o podobnym rozwiązaniu również w pozostałych gminach powiatu? Raczej trudne będzie to do wprowadzenia. Mieszkańcy Wołowa krytykują nawet dyskusję o płatnych parkingach w centrum (Wińsko przypomnijmy ma już też w centrum płatne parkingi). Z kolei mieszkańcy Brzegu Dolnego nie mogą pogodzić się z karami za brak segregacji śmieci. Gdyby pojawiła się straż miejska  i dodatkowe kontrole, chyba bylibyśmy świadkami wielkiego buntu. W Wińsku mieszkańcy nie buntują się. A wójt wyjaśnia im meandry zarządzania gminą na urzędowym profilu Facebook. Redakcji Kuriera Gmin odmówiła odpowiedzi na pytania uznając, że nie podlegają pod prawo dostępu do informacji publicznej. Zwróciliśmy się o wydanie decyzji administracyjnej, aby móc dalej - mówiąc językiem urzędowym - procedować sprawę, czyli przesłać ją do WSA.   

Straż gminna (lub miejska) może zostać powołana przez radę gminy na podstawie ustawy o strażach gminnych. Wymaga to m.in. uzyskania pozytywnej opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. W Polsce działa obecnie około 500 straży miejskich i gminnych – przede wszystkim w miastach, ale także w części gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Ich zadaniem jest dbanie o porządek publiczny i egzekwowanie przepisów lokalnych, natomiast nie zastępują one Policji i mają znacznie węższe uprawnienia.