Tarchalickie Dymarki 2025. Żelazo, ogień i historia, która znów ożywa

Po wielu latach udało się...! W Tarchalicach ponownie zapłonie piec dymarkowy. Już w ten weekend odbędzie się wyjątkowe wydarzenie, które przybliży mieszkańcom regionu i turystom fascynujące dziedzictwo starożytnego hutnictwa żelaza. Organizatorem rekonstrukcji jest stowarzyszenie Połączeni z Naturą, a przedsięwzięcie zostało dofinansowane ze środków Gminy Wołów.

Budowa historycznego pieca hutniczego rozpoczęła się w poniedziałek, 30 czerwca. Nadzór nad całym procesem sprawuje dr Paweł Madera – badacz i znawca starożytnego hutnictwa. Przewidywana wysokość pieca to aż 2 metry, co czyni go jednym z największych rekonstrukcji tego typu w Polsce.

Kulminacją wydarzenia będzie rozpalenie pieca w piątek wieczorem (4 lipca), a rozbicie dymarki zaplanowano na sobotę, 5 lipca. Wszystkie etapy budowy będą dostępne dla publiczności – można nie tylko przyjechać i oglądać, ale także aktywnie uczestniczyć w pracach.

Od archeologii do ognia – historia starożytnej osady hutniczej

Tarchalicka osada hutnicza to jedno z najcenniejszych stanowisk archeologicznych Dolnego Śląska. Jej początki sięgają przełomu er, a odkryte w tym miejscu pozostałości związane są z kulturą przeworską, utożsamianą często z plemieniem Wandalów. Produkowano tu żelazo wysokiej jakości, które najprawdopodobniej trafiało na znaczące odległości.

Pierwsze ślady pieców dymarskich odkryto już w 1893 roku, a systematyczne badania archeologiczne prowadzono od początku XX wieku aż po lata 90. Do dziś zidentyfikowano 75 pieców oraz 74 obiekty osadnicze, w tym domostwa, paleniska i jamy gospodarcze.

To, co czyni to miejsce wyjątkowym, to wyraźny podział przestrzeni – na część produkcyjną i mieszkalną. Znalezione przedmioty – fragmenty ceramiki, przęśliki, ciężarki tkackie i narzędzia – świadczą o wysokim poziomie rozwoju rzemiosła i codziennego życia w starożytnej osadzie.

Tarchalickie Dymarki – żywa lekcja historii

Rekonstrukcja to coś więcej niż pokaz – to żywa lekcja historii, która angażuje, uczy i zachwyca. Wydarzenie doskonale wpisuje się w ideę odkrywania lokalnego dziedzictwa oraz promocji edukacji historycznej w formie przystępnej i angażującej.

Warto również podkreślić, że Tarchalickim Dymarkom towarzyszyć będą wydarzenia w ramach festiwalu Odra SlowFest – inicjatywy, która łączy kontakt z naturą, lokalną kulturą i ideą odpoczynku w duchu "slow life".

Przyjedź, zobacz, doświadcz

Organizatorzy zapraszają wszystkich – rodziny, pasjonatów historii, młodzież i dorosłych – do aktywnego udziału. Niezależnie od tego, czy chcesz pomóc przy lepieniu pieca, posłuchać opowieści o dawnych hutnikach czy po prostu poczuć siłę ognia buchającego z wnętrza dymarki – to wydarzenie, którego nie można przegapić.